منو اصلی
حدیث
تقویم

 

رعایت حقوق گيرندگان خدمت وارتقای مهارتهای رفتاری و ارتباطی کارکنان

مقدمه:

رضايتمندي بيماران، يكي از مشخصه هاي اثربخشي خدمات بيمارستان محسوب ميشود. لازمه دستيابي ايتمندي بيماران، رعايت حقوق بيماران است.امروزه، عليرغم تلا شهاي پزشكان و كاركنان بخش بهداشت و درمان و وجود امكانات وسيع، ميزان نارضايتي و شكايت بيماران رو به افزايش نهاده است. عوارض ناشي از اقدامات پزشكي، كه منجر به دادخواهي بيماران ميشود، تأثير عميق و جدي بر زندگي فرد و خانواده بيمار داشته و تأثير طولاني و نامطلوبي بر شغل و زندگي اجتماعي وي باقي مي گذارد و حتي اين امر سبب اضطراب، استرس، افسردگي و انزواطلبي بيمار ميگردد.

بدون شك، بخش عمده اي از رضايتمندي بيماران در مراكز درماني، مربوط به رعايت حقوق آنان توسط كاركنان مراكز درماني و كمك به آنان براي برآورده ساختن نيازهايشان مي شود. با در نظر گرفتن منشور حقوق بيماران، ميتوان از بيماران مراقبت هاي مؤثرتري را به عمل آورد. دريافت كنندگان خدمات بهداشتي و درماني خواستار رعايت و اجراي منشور حقوق بيماران هستند و انتظار دارند ضمن برآورده شدن نيازهاي بهداشتي و درماني آنها به حقوقشان احترام گذاشته شود.

منشور حقوق بيمار موجب بهبود روابط بين بيمار و كاركنان بهداشتي و درماني ميگردد. آگاهي بيماران از حقوق خود باعث افزايش كيفيت مراقبت ها شده و هزينه ها را كاهش ميدهد. مسأله قابل توجه ديگر اين است كه آگاه نمودن بيماران و سهيم كردن آنها در تصميم گيري و محترم شمردن حقوقشان، به بهبودي آنها سرعت مي بخشد، دوران بستري در بيمارستان را كاهش داده و از صدمات روحي و جسمي جبران ناپذير جلوگيري مينمايد.

عدم رعايت حقوق بيماران ميتواند موجب به مخاطره افتادن سلامتي، جان و امنيت بيماران و همچنين تضعيف رابطه بين كاركنان مراقبتهاي بهداشتي- درماني و بيماران گردد كه در نهايت منجر به كاهش اثربخشي خدمات و مراقبتهاي مؤثر از بيماران شود.

 رعايت منشور حقوق بيمار موجب بهبود سريع در روابط بيمار و كاركنان بهداشتي و درماني ميگردد. ارتباط موفق منجر به اجراي كامل دستورات پزشكي توسط بيمار، افزايش كيفيت مراقبتها شده و از ميزان شكايت بيماران از پزشكان به طور قابل ملاحظه اي مي كاهد .يكي از صاحبنظران(هاتون) در این زمینه مینویسد برای تثبیت حقوق بیماران و تقویت مشارکت آنان در تصمیم گیریهای بهداشتی مربوط به خودشان، به تلاش و پیگیری بیشتری نیاز است. به عقیده وی حقوق بیمار به تنهایی با تکیه بر مبانی اخلاقی قابل دستیابی نبوده و با تدوین قوانین و دستورالعملها ،باید مکانیسمهایی برای کنترل و پایش مداوم این حقوق را فراهم کرد. رایدر و مکلا  در بررسی که با یک دیدگاه جهانی به منظور مقایسه وضعیت حقوق بیماران در چند کشور ازجمله فنلاند، لیتوانی، مالزی، آفریقای جنوبی و انگلستان انجام دادند، به این نتیجه رسیدند که حقوق بیماران در کشورهای مختلف تحت تأثیر زمینه های اقتصادی، اجتماعی، اخلاقی و فرهنگی آنها متفاوت است. توسعه و اجرای قوانین مربوط به حمایت از این حقوق نیز توابعی از همین شرایط هستند. بيماران به‌عنوان يكي از آسيب‌پذيرترين گروه‌هاي اجتماعي چه به لحاظ فيزيكي (جسمي) و چه به لحاظ رواني، اجتماعي و اقتصادي در معرض خطر قرار داشته و اين عامل توجه خاص مجامع بين‌المللي حقوق بشر به مفهوم حقوق بيمار مي‌باشد. امروزه حفاظت از حقوق مشتری (که در سیستم خدمات بهداشتی بیمار/ مددجوست) جزیی از عدالت اجتماعی و احترام به حقوق بشر است در واقع قایل شدن حقوق برای بیماران بیانگر پایه ای برای عدالت و مشارکت در خدمات بهداشتی است.

باتوجه به اينكه سلامت جسمي، رواني، معنوي و اجتماعي از مهمترين ابعاد وجودي هر فرد بوده و تأمين آن بر اساس اصل 29 قانون اساسي از مهمترين تعهدات حاكميت در جمهوري اسلامي ايران است و بر اين اساس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي خود را در قبال ارائه مطلوب خدمات سلامت براي آحاد جامعه مسئول مي‌داند.


نظام سلامت كارآمد نيازمند مشاركت فعالانه و تعامل مناسب ميان گيرندگان و ارائه كنندگان خدمات سلامت است. مراكز ارائه‌ي خدمات سلامت، بايد نهادي براي درك و احترام به حقوق و مسئوليت‌هاي گيرنده خدمت، خانواده‌ي آنان، پزشكان و ساير مراقبت‌كنندگان باشد.

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي اميدوار است در سايه تعهد ارائه دهندگان و گيرندگان خدمات سلامت نسبت به وظايف خود و احترام به حقوق ديگري، سلامت جامعه در بالاترين سطح ممكن تأمين گردد.

به‌عنوان يكي از مهم‌ترين اركان ارايه‌ خدمات سلامت، بيمارستان‌ها بايد نهادي براي درك و احترام به حقوق بيمار، خانواده‌ آنان، پزشكان و ساير مراقبت‌كنندگان باشند. بيمارستان‌ها و كليه‌ مراكز ارايه‌ خدمات سلامت بايد به جنبه‌هاي اخلاقي مراقبت واقف بوده و به آن احترام گذارند. در سايه‌ تعامل مناسب ارايه‌دهندگان و گيرندگان خدمات سلامت نسبت به وظايف خود و احترام به حقوق ديگران، سلامت جامعه در بالاترين سطح ممكن قابل دستيابي خواهد بود.

 

 

حقوق گيرنده خدمت


1-  دريافت اطلاعات

1-1منشور حقوق گیرندة خدمت در دسترس و درمعرض دید گیرندگان خدمت قراردارد.

1-2بیمارستان به گیرندة خدمت درخصوص نام، مسئوليت و رتبة حرفه اي اعضاي گروه پزشكي مسئول

ارائة مراقبت ازجمله پزشک، پرستار، دانشجو)با ذکر رشته و پایة تحصیلی( و ارتباط حرفه اي آنها با يك ديگر، اطلاع رساني مي نمايد.

1-3 بيمارستان با رعايت مقررات پوشش مصوب وزارت بهداشت، شناسايي ردههاي مختلف كاركنان رابراي گيرندگان خدمت تسهيل مينمايد.

1-4 بیمارستان به گیرندة خدمت درخصوص روشهای تشخيصي و درماني، نقاط ضعف و قوت هر روش و عوارض احتمالي آن، تشخیص، سیر بیماری، پیش آگهی و عوارض آن و نيز تمام اطلاعات تأثيرگذار درروند تصمیم گیری گیرندة خدمت به نحو مطلوب و به ميزان كافي، در زمان مناسب و متناسب با شرايط گيرندة خدمت به شيو هاي ساده و قابل درك، اطلا ع رساني مينمايد.

1-5بیمارستان به گیرندة خدمت درخصوص نحوة دسترسي به پزشك معالج و اعضاي اصلي گروه پزشكي در طول درمان، اطلاع رسانی مینماید

1-6 بیمارستان در زمان پذیرش به گیرندة خدمت و مراجعان دربارة خدمات بيمارستان اعم از درماني و غيردرماني، ضوابط و هزینه های قابل پیش بینی، بیمه های طرف قرارداد بيمارستان و ضوابط آن، همچنین سیستم های حمایتی اطلاع رسانی مینماید.

1- 7بیمارستان به گیرنده خدمت درخصوص تمام اقدامات پژوهشی مرتبط اطلاع رساني مینماید.

1-8 بیمارستان به گیرندة خدمت اطمینان میدهد که تصميم گيري وي مبني بر شركت يا عدم شرکت درهرگونه پژوهش، تأثیری در تداوم و نحوة دریافت خدمات سلامت نخواهد داشت.

1-9 بیمارستان اطمینان حاصل مینماید که قوانین و مقررات مربوط به رعايت كدهاي ملي اخلاق درپژوهش در رابطه با تمام طرحهای تحقیقاتی که با موضوعات انسانی سر و کار دارد، رعایت میشوند.

1-10بیمارستان به گیرندة خدمت درخصوص خط مشی حفاظت از اموال گیرنده خدمت اطلاع رساني مینماید.

2-مطلوبيت خدمات سلامت

2-1بیمارستان به گیرندة خدمت، خدمات سلامت مناسب ارائه مینماید.

3-1بیمارستان، در موارد اورژانس، بدون توجه به تأمین هزینة مراقبت، خدمات سلامت مناسب ارائه مینماید.

4-1بیمارستان، درصورتی که ارائة خدمات سلامت مناسب در موارد اورژانس مقدور نباشد، پس از ارائة خدمات سلامت ضروری و توضیحات لازم، زمینة انتقال گیرندة خدمت به واحد مجهز را فراهم مینماید.

3-گروههاي آسيب پذير

3-1بیمارستان از گروههای آسیب پذیر جامعه از جمله كودكان، زنان باردار، افراد ناتوان، سالمندان، بيماران رواني، گیرندگان خدمت مجهول الهویه، معلولان ذهنی و جسمی، افراد بدون سرپرست و دیگرجمعیتهای درمعرض خطر، به طور مناسب)تجهیزاتی، فیزیکی، ایمنی و درمانی( حمایت مینماید.


4-گيرنده خدمت در حال احتضار

4-1بیمارستان به گیرندة خدمتی که در مراحل پایانی زندگی است مراقبتهای محترمانه و توأم بامهرباني و همدردي ارائه مي نمايد.

4-2بیمارستان شرایطی فراهم مینماید که گیرندة خدمت درحال احتضار در آخرين لحظات زندگي خويش از مصاحبت و همراهي افرادي كه مايل به ديدارشان است برخوردار گردد.

5-محرمانه بودن اطلاعات

5-1بیمارستان اطمینان حاصل می نماید که تنها گیرندة خدمت، گروه درمانی، افراد مجاز از طرف گیرندة

خدمت و افرادی که به حکم قانون مجاز تلقی می شوند، می توانند به اطلاعات دسترسی داشته باشند.

5-2بیمارستان درصورت درخواست گیرندة خدمت، تصویر تمام اطلاعات ثبت شده در پروندة باليني

را دردسترس وی قرارمی دهد.

6-حفظ حريم خصوصي

6-1بیمارستان، خدمات سلامت را با احترام به حفظ حریم خصوصی گیرندة خدمت ارائه می نماید.

6-2بیمارستان تمام امکانات لازم جهت تضمین حفظ حریم خصوصی گیرندة خدمت را فراهم مینماید.

6-3بیمارستان شرایطی را فراهم نموده است که در همة بخشها به خصوص بخشهای مراقبت ویژه،

استفاده از پرسنل همگن برای ارائة خدمات به بيماران)به ويژه بانوان(، درصورت درخواست بيمار،

امكان پذير باشد.

6-4در بیمارستان استفاده از پرسنل همگن، نباید مانعی برای کمک رسانی فوري به گيرندة خدمت ومصدومين باشد.

6-5بیمارستان از پوشانده شدن مناطقی از بدن گیرندة خدمت كه در مراحل تشخيصي و درماني نيازي به مداخله ندارند، اطمینان کسب می نماید.

6-6بیمارستان استانداردهای ملی پوشش بیماران را رعایت می نماید.

7-همراه گيرنده خدمت

7-1بیمارستان به گیرندة خدمت اجازه می دهد تا در مراحل تشخيصي ازجمله معاينات، فرد معتمد همراه داشته باشد)همراهی یکی از والدین کودک در تمام مراحل درمان حق کودک است مگر اينكه اين امر برخلاف ضرورت های پزشکی باشد(.

8-پاسخ به نياز هاي عبادي و اعتقادي گيرنده خدمت

8-1بیمارستان فرآيندي مکتوب برای پاسخ به درخواستهاي گيرندة خدمت در زمينة خدمات عبادي  اعتقادي را دارد و به آن عمل مي نمايد

9-آموزش

9-1گیرندة خدمت آموزش های ضروری برای استمرار درمان را دریافت می نماید

10-انتخاب آزادانه و مشاركت

10-1بیمارستان از فراهم بودن امکان انتخاب و تصمیم گیری آزادانه و آگاهانة گیرندة خدمت مبنی بردريافت اطلاعات کافی و جامع، اطمینان کسب می نماید.

10-2بیمارستان پس از ارائة اطلاعات، با درنظر گرفتن شرايط بيمار، زمان لازم و کافی جهت تصميم گيري و انتخاب در اختیار گیرندة خدمت قرارمی دهد.

10-3بیمارستان به گیرندة خدمت حق می دهد تا پزشک دومی را به عنوان مشاور انتخاب و از وی نظر خواهي كند.

10-4بیمارستان از قبول یا رد درمانهای پیشنهادی پس از آگاهي كامل از عوارض احتمالي ناشي از پذيرش يا رد آن مگر در موارد خودکشی یا مواردی که امتناع از درمان، شخص ديگري را درمعرض خطر قرارميدهد، اطمينان كسب مي نمايد.

10-5بیمارستان اعلام نظر قبلی گیرندة خدمت درمورد اقدامات درمانی آتی را در زماني كه گيرندة خدمت واجد ظرفيت تصمیم گیری است ثبت می نماید و در زمان فقدان ظرفيت تصميم گيري وي، به عنوان راهنمای اقدامات پزشکی در اختیار ارائه کنندگان خدمات سلامت و تصميم گيرنده جایگزین گیرندة خدمت قرارمی دهد.

11-رضايت آگاهانه

11-1در بیمارستان یک لیست مشخص از اقدامات و درمانهايي كه نياز به اخذ رضايت كتبي ازگيرندة خدمت يا ولي قانوني او دارد، در دسترس است و رضایت آگاهانه براساس آن اخذ مي گردد، ليست مذكور حداقل شامل موارد ذیل است:

·        اقدامات تشخیصی درمانی تهاجمی و جراحی

·        بیهوشی و آرامبخشی متوسط تا عمیق

·        استفاده از خون و فرآورد ههای خونی

·        تحقیقات

·        اقدامات درمانی پرخطر)حداقل شامل: شوک درمانی، پرت ودرمانی، شیمی درمانی، آنژیوگرافی(.

11-2بیمارستان طی فرآیندی مستند توسط كاركنان آموزش ديده و با مسئولیت پزشک معالج، ازگیرندة خدمت، رضايت آگاهانه اخذ مي نماید.

11-3مستندات نشا ن می دهند، اطلاعات لازم در زمینة خطرات، محاسن و جايگزينهاي روش فعلي  قبل از اخذ رضایت نامة آگاهانه از گیرندة خدمت و درصورت لزوم ولي قانوي وي، به زبان ساده و قابل درك، در اختيار گيرندة خدمت قرارمي گيرند.

11-4رضایت اخذشده، همراه با تاریخ، ساعت، امضا، اثر انگشت گیرندة خدمت و درصورت لزوم ولی قانونی وی بوده در پروندة گیرندة خدمت درج می گردد.

11-5اگر رضایت نامة عمومی خدمات مراقبتی در زمان پذیرش بستری یا سرپایی، از گیرندة خدمت اخذ ميشود، دامنه و محدوديتهاي آن به وضوح مشخص شده است.

12- نحوه دريافت رضايت هزينه خدمات از گيرنده خدمت

12-1دریافت هزینة خدمات از گیرندة خدمت، براساس قوانین و آیین نامه های موجود انجا م می گیرد.

12-2انجام تمام اقدامات ضروری در فوریت های پزشکی، بدون ملاحظات مالی و براساس قوانين جاري انجا م مي گيرد.

12-3گیرندة خدمت درصورت ضرورت اعزام و ادامة درمان در سایر مراکز درمانی، قبلاً از وجود تخصص های لازم برای درمان، میزان تعرفه ها و پوشش بیمه های خدمات در مركز درماني مقصد مطلع میگردد و درصورت امکان حق انتخاب دارد.

 

13-نظام كارآمد رسيدگي به شكايات

13-1فرآیند اعلام شکایات یا پیشنهادات با ذکر نام صاحبان فرآیند در محلی قابل رؤیت نصب شده است. 13-2بیمارستان به گیرندة خدمت اطمینان میدهد تا بدون ترس از مجازات و به وجودآمدن اختلال دركيفيت دریافت خدمات سلامت، بدون ذکر نام، به صورت کتبي و شفاهي به شيوه اي محترمانه و با رعايت قوانين و مقررات به مقامات ذیصلاح شکایت نماید یا پیشنهاد دهد.

13-3 بیمارستان در اسرع وقت به شکایت گیرندة خدمت رسیدگی مینماید و خسارت وارده به وی را جبران مي نمايد.

14-سنجش رضايت گيرنده خدمت

14-1بیمارستان رضایت گیرندة خدمت را مورد سنجش قرارمی دهد.

14-2تحلیل نتایج و طراحی و اجرای برنامة مداخله ای مناسب براساس آن مستند شده اند.

15-خط مشي ها و روش ها

15-1بیمارستان خط مشی ها و روش های شفاف و روشنی شامل موارد ذيل تدوين نموده و اجرا مينمايد:

·        حفاظت گیرندة خدمت در برابر حملات فیزیکی و صدمات روحی

·        اموال گیرندة خدمت

·        کنترل مناسب درد

·        پذیرش همراه و فراه منمودن امکانات رفاهی لازم

·        نظارت بر خارج ساختن عضو از اهداکننده و انتقال آن

 

رعايت حقوق گيرندگان خدمت

مقدمه
از دیدگاه بیمار بیمارستان مکان نامأنوس غریبی است که بیمار درحالیکه از عدم سلامتی خود نگران است، به این محیط نامأنوس قدم می گذارد و با تصویري متناقض از محیط خانه اش مواجه می شود. از طرفی بیماري نیز به فرد احساس نا امنی می دهد و او فکر میکند مرز بین سلامتی و بیماري خیلی به هم نزدیک است و فاصله مرگ با زندگی چندان زیاد نیست بنابراین بیمار دچار وحشت و هراس می شود و احساس می کند که هرچند عزیزانش او را دوست دارند ولی قادر نخواهد بود در امر بازگشت به سلامتی و زندگی او را حمایت کنند. در حالیکه می دانیم بیمار مانند هر انسان دیگري داراي نیازهاي حیاتی است او به علت بیماري بعضی از نیازهایش را نمی تواند به طور کامل تأمین کند و احتیاج به کمک اطرافیان دارد. با آگاهی درباره نیازهاي بیماران می توان آنها را بهتر شناخت و راههاي مناسبتري براي کمک به این افراد انتخاب کرد.

مفاهیم و واژه ها:
 •
بیمار: کسی که خود را به ارائه دهنده خدمت جهت دریافت خدمات بهداشتی درمانی معرفی می کند.
 •
حقوق: مجموعه قواعد و مقررات حاکم بر یک جامعه که امتیازات و اختیارات خاصی را براي افراد به رسمیت می شناسد.
• 
حقوق در تمام زبانها به معنی آنچه درست وسزاوار است تعریف میشود.
 •
منشور حقوق بیمار: سیستمهاي بهداشتی و درمانی اکثر کشورها منشوري را تحت عنوان منشور حقوق بیمار به کار میگیرند. بیمارستانها موظف هستند هنگام بستري بیمار در واحد پذیرش منشور حقوق بیمار را به وي تسلیم کنند.
مراقبت بیمار محور
مدیران بیمارستانها باید با استفاده از منابع فیزیکی، کارکنان را قادر سازند مراقبتهاي بهداشتی و درمانی را به صورت اثربخش و با کیفیت بالا براي بیماران فراهم سازند. مراقبت بیمارمحور بر این اصل استوار است که کل منابع و فعالیتهاي سازمان باید حول محور بیمار سازماندهی شود. مراقبت بیمار محور اصلیت خود را از بهبود کیفی مستمر دریافت کرده است.
اهداف عمده مراقبتهاي بیمار محور عبارتند از:
•   
تداوم بهبود مراقبت از بیماران
•   
کاهش انتقال بیماران در بیمارستان
•   
بهبود و توسعه مداوم روابط تخصصی بین ارائه دهندگان خدمات
•   
توانمند کردن کارکنان براي انجام وظایفشان به روشی که بیشتر پاسخگوي نیازهاي بیماران باشد
•   
تمرکز بر فعالیتهاي مراقبتی و تخصصی که به طور مستقیم بر رفع نیازهاي بیمار تأثیر دارد.
اصول مراقبت بیمار محور عبارتند از:
گروهبندي مجدد بیماران : بنابراین اصل، بیمارانی با نیازهاي مشابه در یک گروه قرار می گیرند تا ارائه دهندگان خدمات به
مشکلات اختصاصی آنها بهتر رسیدگی کنند. در این روش ارائه دهندگان خدمات به طور موفقیت آمیزي قادر به ارائه مراقبتهاي
کیفی خواهند بود.
عدم تمرکز خدمات: طبق این اصل خدمات مورد نیاز بیمار باید به محل بستري بیمار آورده شود.
افزایش استقلال بیمار: با ارائه اطلاعات بهداشتی و درمانی به بیمار می توان بیمار را در زمینه تصمیم گیريهاي بالینی مشارکت
داد.
آموزش ضمنی ارائه دهندگان خدمات:  کارکنان در زمینه نحوه کارآمد و اثربخش رفع نیازمنديهاي بیماران باید آموزشهاي لازم
را دریافت دارند.
سادگی وظایف: اغلب لازم است وظایف را ساده کرد و مورد تجزیه و تحلیل قرار داد تا بتوان آن را به صورت اثر بخش و کارآمد اجرا کرد. در مراقبت بیمارمحور با گروهبندي بیماران، وظایف مربوطه تخصصی تر و ساده تر می شود.

مقایسه منشور حقوق بیمار در چند کشور:
به طور کلی با مرور منشور حقوق بیمار در کشورهاي اروپا، ایران، انگلیس، کانادا، ژاپن، آفریقا، آمریکا و.. ملاحظه می شود که این کشورها در 9 اصل منشور حقوق بیمار به شرح زیر مشترك هستند:
1- حق برخورداري از مراقبت و درمان مناسب و با کیفیت بالا بدون هیچگونه تبعیض
2- حق برخورداري از اطلاعات بهداشتی/درمانی مربوط به وضعیت بیماري خود
3- حق محرمانه بودن اطلاعات بهداشتی/درمانی بیمار و رازداري ارائه کنندگان خدمات بهداشتی و درمانی
4- حق اعلام رضایت آگاهانه براي هرگونه مداخله بهداشتی/ درمانی
5- حق استقلال رأي و تصمیم گیري در مورد نوع خدمات بهداشتي/ درمانی
6- حق رعایت محیط خصوصی بیمارستان
7- حق داشتن آرامش
8- حق ابراز اعتراض و شکایت
9- حق جبران خسارت

منشور حقوق بيمار در ايران
بينش و ارزش
يكايك افراد جامعه متعهد به حفظ و احترام به كرامت انسانها مي باشند. اين امر در شرايط بيماري از اهميت ويژه اي برخوردار است. بر اساس قانون اساسي توجه به كرامت والاي انساني از اصول پايه نظام جمهوري اسلامي بوده ، دولت موظف است خدمات بهداشتي درماني را براي يكايك افراد كشور تامين كند. بر اين اساس ارائه خدمات سلامت بايد عادلانه و مبتني بر احترام به حقوق و رعايت كرامت انساني بيماران صورت پذيرد.
اين منشور با توجه به ارزشهاي والاي انساني و مبتني بر فرهنگ اسلامي و ايراني و بر پايه برابري كرامت ذاتي تمامي گيرندگان خدمات سلامت و با هدف حفظ ، ارتقاء و تحكيم رابطه انساني ميان ارائه كنندگان و گيرندگان خدمات سلامت تنظيم شده است.
حقوق بيمار
-1    دريافت مطلوب خدمات سلامت حق بيمار است.
-   
ارائه خدمات سلامت بايد:
1-1)   
شايسته شأن و منزلت انسان و با احترام به ارزشها ، اعتقادات فرهنگي و مذهبي باشد ؛
1-2)   
بر پايه صداقت ، انصاف ، ادب و همراه با مهرباني باشد ؛
1-3)   
فارغ از هرگونه تبعيض از جمله قومي ، فرهنگي ، مذهبي ، نوع بيماري و جنسيتي باشد ؛
1-4)   
بر اساس دانش روز باشد ؛
1-5)   
مبتني بر برتري منافع بيمار باشد ؛
1-6)   
در مورد توزيع منابع سلامت مبتني بر عدالت و اولويتهاي درماني بيماران باشد ؛
1-7)   
مبتني بر هماهنگي اركان مراقبت اعم از پيشگيري ، تشخيص ، درمان و توانبخشي باشد.
1-8)   
به همراه تأمين كليه امكانات رفاهي پايه و ضروري و به دور از تحميل درد و رنج و محدوديتهاي غير ضروري باشد؛
1-9)   
توجه ويژه اي به حقوق گروههاي آسيب پذير جامعه از جمله كودكان ، زنان باردار، سالمندان ، بيماران رواني ، زندانيان ، معلولان ذهني و جسمي و افراد بدون سرپرست داشته باشد؛
1-10)   
در سريعترين زمان ممكن و با احترام به وقت بيمار باشد ؛
1-11)   
با در نظر گرفتن متغيرهايي چون زبان ، سن و جنس گيرندگان خدمت باشد ؛
1-12)   
در مراقبت هاي ضروري و فوري (اورژانس) ، بدون توجه به تأمين هزينه آن صورت گيرد.در مورد غير فوري ( الكتيو) بر اساس ضوابط تعريف شده باشد ؛
1-13)   
در مراقبت هاي ضروري و فوري ( اورژانس ) ، در صورتي كه ارائه خدمات مناسب ممكن نباشد ، لازم است پس از ارائه خدمات ضروري و توضيحات لازم ، زمينه انتقال بيمار به واحد مجهز فراهم گردد ؛
1-14)   
در مراحل پاياني حيات كه وضعيت بيماري غير قابل برگشت و مرگ بيمار قريب الوقوع مي باشد با هدف حفظ آسايش وي ارائه گردد. منظور از آسايش ، كاهش درد و رنج بيمار ، توجه به نيازهاي رواني ، اجتماعي ، معنوي و عاطفي وي و خانواده اش در زمان احتضار ميباشد . بيمار در حال احتضار حق دارد در آخرين لحظات زندگي خويش با فردي كه مي خواهد همراه گردد.

-2   
اطلاعات بايد به نحو مطلوب و به ميزان كافي در اختيار بيمار قرار گيرد ؛
2-1)   
محتواي اطلاعات بايد شامل موارد ذيل باشد ؛
2-1-1) 
مفاد منشور حقوق بيمار در زمان پذيرش ؛
2-1-2)
ضوابط و هزينه هاي قابل پيش بيني بيمارستان اعم از خدمات درماني و غير درماني و ضوابط بيمه و معرفي سيستم هاي حمايتي در زمان پذيرش ؛
2-1-3)
نام ، مسئوليت و رتبه ي حرفه اي اعضاي گروه پزشكي مسئول ارائه مراقبت از جمله پزشك ، پرستار و دانشجو و ارتباط حرفه اي آن ها با يكديگر ؛
2-1-4)
روشهاي تشخيصي ودرماني و نقاط ضعف و قوت هر روش و عوارض احتمالي آن ، تشخيص بيماري، پيش آگهي و عوارض آن و نيز كليه ي اطلاعات تأثير گذار در روند تصميم گيري بيمار ؛
2-1-5)
نحوه دسترسي به پزشك معالج و اعضاي اصلي گروه پزشكي در طول درمان ؛
2-1-6)
كليه اقداماتي كه ماهيت پژوهشي دارند ؛
2-1-7)
ارائه آموزش هاي ضروري براي استمرار درمان ؛
2-2)
نحوه ارائه اطلاعات بايد به صورت ذيل باشد:
2-2-1)
اطلاعات بايد در زمان متناسب و با شرايط بيمار از جمله اضطراب و درد و ويژگي هاي فردي وي از جمله زبان ، تحصيلات و توان درك در اختيار وي قرار گيرد ، مگر اين كه :
-   
تأخير در شروع درمان بواسطه ارائه اطلاعات فوق سبب آسيب به بيمار گردد.( در اين صورت انتقال اطلاعات پس از اقدام ضروري ، در اولين زمان مناسب بايد انجام شود
-   
بيمار علي رغم اطلاع از حق دريافت اطلاعات ، از اين امر امتناع نمايد كه در اين صورت بايد خواست بيمار محترم شمرده شود. مگر اينكه عدم اطلاع بيمار، وي يا سايرين را در معرض خطر جدي قرار دهد.
2-2-2)
بيمار مي تواند به كليه اطلاعات ثبت شده در پرونده باليني خود دسترسي داشته باشد و تصوير آن را دريافت نموده و تصحيح اشتباهات مندرج در آن را درخواست نمايد.
-3   
حق انتخاب و تصميم گيري آزادانه بيمار در دريافت خدمات سلامت بايد محترم شمرده شود.
3-1)   
محدوده انتخاب و تصميم گيري درباره موارد ذيل مي باشد:
3-1-1)
انتخاب پزشك معالج و مركز ارائه كننده ي خدمات سلامت در چارچوب ضوابط ؛
3-1-2)
انتخاب و نظر خواهي از پزشك دوم به عنوان مشاور ؛
3-1-3)
شركت يا عدم شركت در هر گونه پژوهش ، با اطمينان از اينكه تصميم گيري وي تأثيري در تداوم و نحوه ي دريافت خدمات سلامت نخواهد داشت ؛
3-1-4)
قبول يا رد درمان هاي پيشنهادي پس از آگاهي از عوارض احتمالي ناشي از پذيرش يا رد آن مگر در موارد خودكشي يا موردي كه امتناع از درمان شخص ديگري را در معرض خطر جدي قرار دهد ؛
3-1-5)
اعلام نظر قبلي بيمار در مورد اقدامات درماني آتي در زماني كه بيمار واجد ظرفيت تصميم گيري ميباشد ثبت و به عنوان راهنماي اقدامات پزشكي در زمان فقدان ظرفيت تصميم گيري وي با رعايت موازين قانوني مد نظر ارائه كنندگان خدمات سلامت و تصميم گيرنده جايگزين بيمار قرار گيرد ؛

3-2)
شرايط انتخاب و تصميم گيري شامل موارد ذيل ميباشد :
3-2-1)
انتخاب و تصميم گيري بيمار بايد آزادانه و آگاهانه ، مبتني بر دريافت اطلاعات كافي و جامع (مذكور در بند دوم ) باشد ؛
3-2-2)
پس از ارائه اطلاعات ، زمان لازم و كافي به بيمار جهت تصميم گيري و انتخاب داده شود.
-4   
ارائه خدمات سلامت بايد مبتني بر احترام به حريم خصوصي بيمار (حق خلوت)و رعايت اصل رازداري باشد.
4-1)   
رعايت اصل رازداري راجع به كليه اطلاعات مربوط به بيمار الزامي است مگر در مواردي كه قانون آن را استثنا كرده باشد؛
4-2)   
در كليه مراحل مراقبت اعم از تشخيص و درمان بايد به حريم بيمار احترام گذاشته شود ، ضروري است بدين منظور كليه اقدامات لازم جهت تضمين حريم خصوصي بيمار فراهم گردد ؛
4-3)   
فقط بيمار و گروه درماني و افراد مجاز از طرف بيمار و افرادي كه به حكم قانون مجاز تلقي مي شوند مي توانند به اطلاعات دسترسي داشته باشند ؛
4-4)   
بيمار حق دارد در مراحل تشخيص از جمله معاينات ، فرد معتمد خود را همراه داشته باشد. همراهي يكي ا ز والدين كودك در تمام مراحل درمان حق كودك مي باشد . مگر اينكه اين امر برخلاف ضرورتهاي پزشكي باشد.
-5   
دسترسي به نظام كار آمد رسيدگي به شكايات حق بيمار است.
5-1)   
هر بيمار حق دارد در صورت ادعاي نقص حقوق خود كه موضوع اين منشور است بدون اختلال در كيفيت دريافت خدمات سلامت به مقامات ذيصلاح شكايت نمايد.
5-2)   
بيماران حق دارند از نحوه رسيدگي و نتايج شكايت خود آگاه شوند.
5-3)   
خسارت ناشي از خطاي ارائه كنندگان خدمات سلامت بايد پس از رسيدگي و اثبات مطابق مقررات در كوتاه ترين زمان ممكن جبران شود.
در اجراي مفاد اين منشور در صورتي كه بيمار به هر دليلي فاقد ظرفيت تصميم گيري باشد، اعمال كليه ي حقوق بيمار مذكور در اين منشور-بر عهده ي تصميم گيرنده ي قانوني جايگزين خواهد بود. البته چنانچه تصميم گيرنده ي جايگزين بر خلاف نظر پزشك ، مانع درمان بيمار شود ، پزشك مي تواند از طريق مراجع ذيربط در خواست تجديد نظر در تصميم گيري را بنمايد . چنانچه بيماري كه فاقد ظرفيت كافي براي تصميم گيري است ، اما مي تواند در بخشي از روند درمان معقولانه تصميم بگيرد ، بايد تصميم او محترم شمرده شود.
تكريم ارباب رجوع
عوامل دخيل در رضايت گيرندگان خدمت
1-زمان انتظار براي دريافت خدمت
2- اطلاع يافتن از چگونگي خدمات ارائه شده
3- رفتار پرسنل
4- فيزيك و محيط درماني
5- كيفيت مراقبتهاي پزشكي و پرستاري
6- دسترسي به خدمات
7- پائين بودن هزينه هاي مستقيم پرداختي



پيشنهاداتي براي ارتقاء رضايت ارباب رجوع
    
سرمايه گذاري در ساختار فيزيكي بيمارستان
    
استفاده از نيروي انساني داراي مهارت بالا، خلاق و تحول گرا
    
استفاده از تجهيزات روز
    
افزايش مهارتهاي ارتباطي پرسنل و ايجاد الگوي رفتار مناسب و برخورد با بيمار
    
افزايش اطلاع رساني از خدمات و چگونگي ارائه آن
    
استفاده از تكنولوژيهاي نوين اداري
    
افزايش انگيزه در پرسنل
    
انتخاب مديران تحول گرا و نظارت گر
    
ايجاد ساز و كارهايي براي افزايش توان مالي بيمارستان
    
گسترش نظامهاي حمايتي و بيمه درماني
    
راهنمايي بر اساس شرح وظايف
    
در ارائه خدمات هيچ تبعيضي بين ارباب رجوع قائل نشويم.
    
امور را بر اساس ضوابط نه بر اساس روابط انجام دهيم.
    
تا حد امكان فرايند انجام كار راحت تر، كوتاهتر و شفاف تر باشد.
رضايت ارباب رجوع هدف اصلي سازمان است
لطفاً خود را به جاي ارباب رجوع بگذاريد
    
اطلاع رساني درست و دلسوزانه
    
از راهنما استفاده كنيم
    
در ساعات اداري در محل كارتان حضور داشته باشيد.
    
تبسم يك زبان همگاني است كه مردم سرتا سر دنيا آن را درك مي كنند.
    
خود را به جاي ارباب رجوع بگذاريد
    
كار ارباب رجوع را با تأخير انجام ندهيم.
    
هر سازمان موفقي به ارباب رجوع مي انديشد.
    
مشكل خود را به دوش ديگران نيندازيد
    
ارباب رجوع را به همديگر پاس ندهيد.
    
هميشه باور داشته باشيد كه ما فقط و فقط به خاطر وجود ارباب رجوع حقوق مي گيريم
آداب برخورد با ارباب رجوع
   
در برخورد با ارباب رجوع صبر و حوصله داشته باشيم.
   
با ارباب رجوع به گونه اي سخن بگوئيد كه براي آنان قابل فهم و درك باشد.
   
با گشاده رويي با ارباب رجوع برخورد نمائيم.

مهمترين اهداف تكريم ارباب رجوع در بيمارستان
    
اطلاع رساني مناسب به بيماران و مراجعين درباره نحوه خدمت رساني از طريق تابلو اعلانات، بروشور و ...
    
بازنگري و اصلاح و مهندسي روشهاي انجام كار
    
تدوين منشور اخلاقي سازمان به منظور ايجاد برخورد منصفانه و مناسب
    
نظرخواهي از مراجعين
    
ايجاد ساز و كارهاي لازم به منظور تشويق كاركناني كه از آنها رضايت داريم و برخورد با كاركنان خطا كار

 

تعريف ارتباط

مهارتهای رفتاری و ارتباطی

ارتباط درماني

مديريت خشم

منشور حقوق بيماران درايران



مقدمه

در بین گروههاي بهداشتی تنها گروهی که ارتباط مستقیم و طولانی با مددجو دارد گروه پرستاري می باشد . در علم پرستاري هم برقراري ارتباط بین پرستار و بیمار هسته اساسی را تشکیل می دهد. این ارتباط از نوع حرفه اي بوده و بر اساس اعتماد و احترام متقابل بیان شده است.ارتباطی که بین پرستار و بیمار به وجود می آید به علت تشریک مساعی است که پرستار و بیمار در جهت ارتقاي بالاترین سطح سلامت بیمارباهم برقرار می کنند. به منظور برقراري رابطه جهت کمک به بیمار، پرستار باید با مهارتهاي ارتباطی که بدون آن ایجاد ارتباط غیر ممکن خواهد بود، آشنا باشد. و چون بیماران در گروههاي مختلفی از نظر اعتقادي ، اجتماعی و فرهنگی و اقتصادي دارند در نتیجه باید زبان مشترك و قابل تفهیم براي هر دو گروه ارائه دهنده خدمات (پرستار) و گیرنده خدمات ( بیمار) موجود باشد تا این ارتباط هر چه سریع تر انجام شود تا

بتوان در مدت کوتاهی به بالاترین نتیجه قابل انتظارکه همان ارائه مراقبت استاندارد و رضایتمندي هردو گروه می باشد دست یافت.

فن ارتباطات به عنوان یکی از مهارتهاي مهم حرفه پرستاري از طریق مطالعه و تمرین قابل کسب است. پرستاران به مقتضاي شغلشان به تبادل اطلاعات با اشخاص مختلف پرداخته و روابط انسانی با بسیاري از افراد برقرار می کنند. اصول و تکنیکهاي ارتباط مؤثر باعث بهبود روابط و محیط کلی تعاملات پرستار شده و به او در رسیدن به استانداردهاي حقوقی، گروهی و کلینیکی در عمل کمک می کند. از طرفی نارسایی دربرقراري ارتباط مشکلات سختی را به دنبال خواهد داشت و باعث افزایش مسئولیت شده و اعتبار حرفه اي را مورد تهدید قرار می دهد.در بسیاري از موقعیتها در ارتباط بین فردي خطاهایی رخ می دهد که لزوم آشنایی با موازین پیشگیري از این موانع را حائز اهمیت می سازد. به همین دلیل شایسته است برنامه ریزان امور بهداشتی که مسئولیت تربیت نیروي انسانی شاغل در بخش خدمات مربوط به سلامتی (بهداشتی -

درمانی) را برعهده دارند، در برنامه آموزش این گروه تاکید آموزشی کامل به عمل آورند تا کارکنان شاغل در خدمات مربوط به سلامتی قادرباشند ارتباط موثرتري با خدمت گیرندگان خود برقرار نمایند وهدف نهایی ارتقاء سلامتی جامعه را تحقق بخشند.

همچون سایر مهارتهاي پرستاري، ارتباط نیازمند دانش تئوري و ارزش گذاري بر آن و عمل به آن است ، لذادر این مجموعه سعی شده هر چندمختصر ولی با تأکید بر اصول اولیه علم ارتباط همکاران را در رسیدن به این اهداف یاري نمود.

 

 

تعریف ارتباط

ارتباط فرایند تبادل اطلاعات و یا فرایند ایجاد و ارسال مفاهیم است. تعریف جامع تري از ارتباط عبارتست از فرایند انتقال پیام از فرستنده به گیرنده، مشروط برآن که محتواي مورد انتقال از فرستنده به گیرنده منتقل شود

اجزاي فرایند ارتباط

این اجزا عبارتند از: برقرار کنندگان ارتباط، پیام، رسانه، کانال، سروصدا، فیدبک و بافت.

برقرار کنندگان ارتباط

ارتباط برقرارکنندگان به طور هم زمان هم فرستنده پیام هستند و هم گیرنده آن. زیرا شخص(الف) در حین صحبت کردن اثرات گفتارش را نیز بازبینی می کند و در همان حال از شخص(ب) اطلاعاتی می گیرد.شخص(ب) نیز درحین گوش دادن به شخص(الف) واکنش نشان می دهد،

حتی اگر این واکنش بی اعتنایی باشد. پسمفهوم"منبع-گیرنده" نقش شرکت کنندگان را دقیق ترتوضیح می دهد

سطوح ارتباط

ارتباط داراي سه سطح مختلف با کاربردهاي مهم هریک در پرستاري است. این سه سطح شامل ارتباط درونی، ارتباط بین فردي و ارتباط عمومی می باشد.

1-ارتباط درونی

با اسامی نظیر "سخن با خود"، "کلام درونی"، _______"راهنماي درونی"،"تفکر درونی" و گفتگوي درونی نامیده میشود

2 ارتباط بین فردي

ارتباطی که بین دو نفر یا در یک گروه کوچک واقع می شود که به رفتارهاي کلامی و غیر کلامی درون یک اجتماع مربوط بوده و شامل تمام نشانه هاي مورد استفاده براي دریافت و ارسال معنی است

3-ارتباط عمومی

ارتباط یک فرد با گروههاي بزرگ است. پرستاران اغلب داراي فرصتهایی براي صحبت با بیماران یا سایرین درباره موضوعات بهداشتی- درمانی هستند

ارتباط درماني چيست؟

ارتباط درماني هنر و فرايند دستيابي به شخص، توسط پيامهاي تنظيم شده به منظور تسهيل وايجاد تندرستي است

اشکال ارتباط

ارتباط در قالب کلامی و غیر کلامی صورت میپذیرد.

ارتباط کلامی

ارتباط کلامی تبادل اطلاعات با استفاده از کلمات می باشد که شامل کلمات نوشتاري و هم گفتاري است. ارتباط کلامی وابسته به زبان است.

ارتباط غیر کلامی

اگرچه براي بسیاري از افراد رایج ترین وسیله ارتباطی کلمات شفاهی، نمادین یا مکتوب است اما این شکل از ارتباط تنها شکل آن نیست.

ارتباط غیر کلامی یکی دیگر از انواع ارتباط است که شایان توجه بسیاراست

 

 

عوامل موثر در ارتباط

ملاحظات تکاملی

دانستن اینکه هر گروه سنی چطور سلامتی و بیماري را درك می کنند به پرستار در انجام مداخلات کمک می کند.

جنسیت: مردان و زنان روشهاي مختلفی را در برقراري ارتباط به کار می برند.

تفاوتهاي فرهنگی-اجتماعی: پرستاران باید مهارت هاي خود را در این زمینه گسترش دهند و به این نکات در برقراري ارتباط توجه نمایند.

نقشها و مسئولیتها: شغل یک فرد یک نظرکلی راجع به توانائی ها و استعدادها و علایق و شرایط اقتصادي فرد به پرستار می دهد و پرستار باتوجه به این مسائل براي نیازهاي بیمار برنامه ریزي می کند.

فضا و قلمرو: در ارتباط غیر کلامی به آن اشاره شده است. براي مثال پرستار براي لمس هر قسمت از بدن بیمار و براي انجام هر فرایندي بایداز او اجازه بگیرد.

شرایط جسمی و عقلانی و احساسات: مثلاً یک مثانه پر یا یک سردرد کسل کننده یا یک درد قفسه سینه خرد کننده و ... می تواند درارتباط تأثیرمنفی داشته باشد. بنابراین پرستاران لازم است که به موانع فیزیکی و عقلانی و احساسات حساسیت بیشتري نشان دهند تا بتوانندارتباط موثرتري برقرار نمایند.

ارزشها: پرستارانی که اعتقاد دارند ارائه آموزش یکی از جنبه هاي مهم پرستاري است و آنهایی که براي اختیار دادن به بیماران ارزش قائلند به این جنبه از عوامل توجه دارند.

محیط: هنگامی ارتباط به بهترین نحو برقرار می شود که محیط، تبادل اطلاعات مورد نظر را تسهیل نماید. با توجه به اهداف ارتباط دو جانبه،ممکن است که جهت آرامش دادن به بیمار احتیاج به کاهش اضطراب و فراهم آوردن خلوت و استفاده از موزیک و دکور داشته باشیم.

 

موانع ارتباط

-1 قوت قلب بیجا: مثلاً در بعضی از موارد پرستار می خواهد بیمار را مطمئن کند که احساس راحتی نماید، بنابر این از جملاتی نظیر "نگران نباش، همه چیز روبه راه می شود"و... استفاده می کند. این جملات براي قوت قلب به بیمار است ولی ممکن است این مفهوم را منتقل کند که مشکل بیمار ساده است. در صورتی که بیمار ممکن است بیماري خطرناکی داشته باشد. همچنین ممکن است بیمار این طور تصور نماید که پرستار تمایل به حل مشکلش ندارد.

-2 پاسخهاي کلیشه اي و تکراري: مثلاً در مورد هرچه که بیمار می گوید از جمله اي نظیر"دکتر شما می داند چه دارویی را تجویز کند"به جاي گوش دادن به بیمار استفاده کند، که این حس را به بیمار منتقل می کند که پرستار نمی خواهد به حرفهایش گوش دهد.

 

 

فرایند پرستاري و ارتباط

توانایی پرستار در برقراري ارتباط با بیماران و سایر پرستاران جهت استفاده موثر از فرایند پرستاري ضروري است.دانش مربوط به فرایند ارتباط و روش موثر برقراري ارتباط در تمامی مراحل فرایند پرستاري یک پایه و ضرورت است. در عین حال فرایند پرستاري، رهبري و هدایتی را که لازمه برقراري ارتباط موثر با بیماران است را در اختیار پرستار قرار می دهد.

برقراري ارتباط با بیماران با نیازهاي ویژه

مشکلات بینایی

-1 حضور خود را در اتاق مددجو اعلام نمایید.

-2 خودتان را با اسم معرفی نمایید.

-3 به خاطر داشته باشید که بیمارانی که دچار مشکلات بینایی هستند قادر به درك بسیاري از اشارات غیر کلامی هنگام برقراري ارتباط نمی باشند. با آنها با یک تون و صداي طبیعی صحبت کنید.

-4 قبل از آنکه بیمار را لمس نمایید دلیل آن را براي وي توضیح دهید.

-5 هنگام اختتام گفتگو و هنگامی که اتاق را ترك می نمایید به بیمار اطلاع دهید.

مشکلات شنوایی

-1 قبل از گفتگوي اولیه، حضور خودتان را به بیمار اعلام نمایید. این عمل ممکن است به وسیله لمس آهسته بیمار یا حرکت کردن به نحوي که بتوانید دیده شوید باشد.

-2 مستقیماً در حالی که روبه روي بیمار هستید با او صحبت نمایید اگر بیمار قادر به لب خوانی است از جملات ساده استفاده نمایید و آرام و با روش و سرعت طبیعی صحبت نمایید. به ارتباط غیر کلامی نیز توجه داشته باشید.

-3 هنگام صحبت نمودن با بیمار آدامس نجوید و جلوي دهانتان را نگیرید.

موانع فیزیکی

-1 یک یا تعداد بیشتري از وسایل ارتباطی ساده که بیمار از نظر جسمی قادر به استفاده از آن باشد را انتخاب نموده

از اینکه تمامی افراد اعم از خانواده و دوستان و مراقبت کنندگان که با مددجو ارتباط برقرار می نمایند قادرند شیوه برقراري ارتباط انتخاب شده را درك نموده و به کار برند، اطمینان حاصل نمایید.

-3 جهت برقراري ارتباط موثر صبر و حوصله داشته و با دادن زمان مناسب به تقویت تلاشهاي انجام شده توسط بیمار بپردازید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روش هاي مديريت خشم

تعريف خشم :

خشم يك احساس پيچيده است كه به صورت جسماني و هيجاني ابراز می شود.خشم واكنش طبيعي ارگانيسم نسبت به شرايط و موقعيت هايي است كه در آن دچار ناكامي مي شويم و احساس تهديد مي كنيم، يا معتقديم صدمه خواهيم ديد يا فردي در مورد ما دچار اشتباه شده است. اين احساس مي تواند از يك احساس خفيف ناخوشايند تا يك احساس شديد عصبانيت را در برگيرد .

 

 

خصومت :

خصومت يك اصطلاح مرتبط با خشم و پرخاشگري است . خصومت به مجموعه اي از نگرش ها و قضاوتهاي برانگيزاننده رفتارهاي پرخاشگرانه اطلاق مي شود. بنابراين خشم يك هيجان و پرخاشگري يك رفتار است در حالي كه خصومت نگرشي است كه شامل دوست نداشتن ديگران و ارزيابي منفي آنان است .

ده علت خشم

مابل  در سال1994 ده علت خشم افراد را به اين شكل توصيف مي كند:
١. جلوگيري از رفتار هدفمند
٢. تحقير شدن يا مورد تبعيض قرار گرفتن
٣. مورد پيشداوري يا بي مهري قرار گرفتن
۴. مورد فريب كاري يا عهد شكني قرار گرفتن
۵. تحقير شدن احساسات ، ارزشها ، يا اقتدار واقعي فرد از سوي ديگران
۶. مورد بدرفتاري و بي توجهي قرار گرفتن از سوي ديگران
٧. صدمه ديدن در نتيجه بي توجهي نسبت به خود
٨. رفتار حاكي از بي توجهي ديگران
٩. مورد تجاوز و حمله بدني يا كلامي قرار گرفتن
١٠ . قرباني شدن

علائم هشدار دهنده نشانه هاي خشم
اين نشانه ها علايم هشدار دهنده اي هستند كه به شما نشان مي دهند داريد خشمگين مي شويد و خشم تان در حال افزايش است .


نشانه هاي خشم :
نشانه هاي جسمي
نشانه هاي رفتاري
نشانه هاي هيجاني
نشانه هاي شناختي ذهني

نشانه هاي جسماني همراه با خشم :

افزايش ضربان قلب
افزايش فشار خون
گشاد شدن مردمك چشم
منقبض شدن عضلات
تغيير رنگ چهره سرخ شدن يا رنگ پريدگي
داغ شدن يا يخ كردن
بيحس شدن برخي قسم تهاي بدن
تغيير تنفس
احساس درد در قفسه سينه

نشانه هاي رفتاري خشم :

مشت كردن دست ها
عقب و جلو رفتن
كوبيدن در
بالا بردن صدا

 

 

نشانه هاي هيجاني:
عصبانيت                                                                           خشونت

خصومت                                                                           ترس
تحقيرشدن                                                                         كينه توزي
بي حرمتي                                                                         غضب
احساس گناه                                                                    تنفر
بي صبري                                                                         تحريك
نا امني                                                                              رنجش
حسادت                                                                            غرض
طرد شدگي                                                                        احساس ترك شدن

مهار و کنترل خشم

این‌که چگونه و کجا خشم خود را بروز دهید به شرایط بستگی دارد. لذا افرادی كه كنترل عصبانیت در آنها سخت و دشوار است نیاز به برنامه‌ای برای كنترل عصبانیت دارند. با این حال راهکارهای زیر به شما کمک خواهد کرد تا بر خشم خود مسلط شوید یا آن را به طرز صحیحی بروز دهید.

كنترل زبان

هنگام خشمگین شدن نخستین مطلبی که باید به آن توجه کنید کنترل زبانتان است (یعنی هر سخنی را نگویید و اول فکر کنید). اگرچه کنترل زبان هنگام عصبانیت و خشم، سخت و دشوار است، چون برای برخی افراد کنترل دست خود که به کسی صدمه نزنند و کنترل پای خود که در مسیر خلاف گام برندارند، بسیار آسان‌تر از کنترل زبان است، اما باید بدانیم که بسیاری از گناهان و خطاها به دلیل کنترل نکردن زبان روی می‌دهد.

واکنش خود را به بعد از رفع شدن عصبانیت‌تان موکول کنید

مطمئن باشید هنگام خشم، همیشه اولین راهی که به ذهن می‌رسد بهترین راه نیست، بنابراین با به تعویق انداختن خشم می‌توانید بهترین راه را برگزینید

نفس عمیق بکشید

در لحظه عصبانیت چند نفس عمیق بکشید. این کار باعث خون‌رسانی بهتر به سلول‌ها و بافت‌های بدن و فعالیت بهتر مغز می‌شود. در نتیجه قادر خواهید بود بهتر مشکل خود را بررسی کنید و چگونگی مقابله واقع‌بینانه را با آن بیابید.

اهمیت ندهید

بسیاری از مواقع با چشمپوشی از برخی مسائل یا رفتارها می‌توان خود را از افتادن در دام عصبانیت نجات داد. به عنوان مثال اگر کسی در محیط کار با شما رفتار ناعادلانه‌ای داشت به جای غصه‌خوردن و سرکوب‌کردن خشمتان بسادگی از کنار آن بگذرید و به خاطر آن اعصاب خود را فرسوده نکنید

مضرات غضب)ازديدگاه اسلام)
الف- زمينه براي تسط شيطان
ضررهاي فراواني بر غضب مي توان بر شمرد كه مهمترين آن تسلط شيطان بر انسان است. اساساً فرد خشمگيني كه قادر به كنترل خشم خود نيست و نمي تواند تصميمات مثبت بگيرد و وجودش را آتش كينه و انتقام پر كرده است، در آن لحظه وجودش بستري مناسب براي بهره برداري شيطان است و شيطان مي تواند به راحتي او را گمراه كند و از همين راه به اهداف شوم خود دست يابد.
امام باقر(ع) دراين زمينه مي فرمايد: «غضب، آتش پاره اي است از شيطان كه در باطن فرزند آدم است و چون كسي از شما عصباني شد، چشم هاي او سرخ مي شود و باد به رگ هاي او مي افتد و شيطان در وجودش داخل مي شود.» البته اگر انسان تحت تأثير شيطان قرار گيرد، ممكن است هرگونه گناه و كار ناشايستي مرتكب شود.
ب: دوري از فضائل اخلاقي
انسان درحال عصبانيت از ادب و حيا و عفت فاصله مي گيرد. احترام بزرگان و اطرافيان را نمي تواند نگهدارد. پرده حيا و عفت را مي درد و در نتيجه سخناني بر زبانش جاري مي شود كه در حالت عادي از گفتن وحتي شنيدن آن خجالت مي كشد. دست به كارهايي مي زند كه هرگز با اخلاق و انسانيت هم خواني ندارد.
ج- خواري و رسوايي
از ديگر مفاسد خشم هاي بي جا، خواري و ذلت و رسوايي فرد عصباني است. او معمولا وقتي كه حالت خشم برايش عارض مي شود، درميان جمع، فردي غيرعادي، ناتوان و سبك قلمداد مي شود كه قادر به كنترل وجودش نيست و نمي تواند امور زندگي اش را مديريت كند و تمام كساني كه او را در آن حال مي بينند، به ديده حقارت و يا ترحم به او مي نگرند.
د- سلب اعتماد ديگران
افراد جامعه به ويژه عقلاي قوم و نخبگان، به افراد عصباني كمتر اعتماد مي كنند؛ چرا كه احساس مي كنند او به اندك بهانه اي خشمگين مي شود و تصميماتي مي گيرد كه مبناي عقلاني و منطقي ندارد؛ گرچه بعدا اظهار ندامت كرده ، عذرخواهي هم مي كند.

                  


  

كتابچه ايمني ، سلامت شغلي

و بهداشت محيط

 

 

 

 

 

 

  

 

 

  

 

 

 

« فهرست مطالب »

 

فصل اول:  بهداشت محیط بیمارستان

پاشیده شدن خون و مواد آلوده بدن در محیط 8

نظافت دیوارها و سقف 9

نظافت توالتها 10

دستورالعمل شستشوي سینک ها و محل شستن دست ها  11

دستورالعمل استفاده از صابون مایع  12

دستور العمل استفاده از تی ها 12

نظافت یخچال 12

نظافت قاب عکس ها و تلویزیون : 13

دستورالعمل شستشوي سطل هاي زباله 13

دستور العمل شستشو و نظافت انبار بخش 13

دستورالعمل شستشوي تخت و لاکر 17

فصل دوم:  سلامت شغلی

آسیب هاي تجمعی ( CTD ) چیست ؟ 21

آسیبهاي اسکلتی عضلانی رایج :  22

مخاطرات شغلی رایج :  22

اجراي راهکارهاي کنترل و پیشگیري از مخاطرات : 23

پوسچرهاي نادرست: 25

ارگونومی در محیطهای کاری 26

پیشگیری از عوارض ارگونومیکی محیط کار: 29

مخاطرات رایج در روش حمل دستی بیمار: 35

پیشنهاداتی برای کاهش مشکلات نوبتکاری : 36

اصول کلی تغذیه مناسب در محیط کار : 37

شستن دستها : 38

واكسيناسيون كاركنان بيمارستان : 40

منابع آلودگي در محيط بيمارستان : 42

وسایل حفاظت فردي 43

فصل سوم : ایمنی

تعريف ايمنی : 47

روشهای کاهش تماس پرسنل اتاق عمل با گازهای بيهوشی زائد : 48

اثرات بهداشتی تماس با گلوتار آلدئيد : 49

محافظت از چشم و صورت : 52

لباس کارکنان : 53

 

 

 

فصل اول

بهداشت محیط بیمارستان

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

n  بهداشت محیط بیمارستان (Environmental Health Hospital) :

بیمارستان موسسه پزشکی است که با استفاده از امکانات تشخیصی ،درمانی ، بهداشتی و تحقیقی به منظور بهبودي بیماران سرپائی و بستري به وجود می آید و آسایش و ایمنی بیماران و کارکنان خود را تامین می نماید.

نکاتی در خصوص شرایط بهداشتی بخش ها :

·    کف کلیه اتاقها و راهروها ،بایستی روزانه نظافت و در صورت نیاز با آب ژاول رقیق شده گندزدایی گردد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

·    کلیه وسایل تخت بیمار از قبیل پتو ، ملحفه و رو تختی و ... باید بطور مرتب تعویض گردد ، بنحوی که پیوسته سالم ، تمیز و عاري از آلودگی باشد.

·    در هنگام تعویض ملحفه بایستی از دستکش و ترجیحاً ماسک استفاده شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

·    جهت نظافت قسمتهاي مختلف بخش از جمله استیشن ، یخچال ، میز بیمار ، تلفن ، تخت و ...باید از دستمال هاي جداگانه استفاده شود.

·    کلیه کفشورهاي موجود در قسمتهاي مختلف بایستی مجهز به توري بوده و این توریها روزانه نظافت شوند.

·    تی هاي مورد استفاده در هر بخش بایستی بعد از هر بار استفاده کاملا شسته ، از قرار دادن تی ها بصورت مرطوب روي زمین اکیدا خودداري شود.

·    ظروف صابون مایع بعد از هر بار خالی شدن بایستی شسته و خشک شود.

·    میز مخصوص غذاي بیمار بایستی بعد از هر بار استفاده با دستمال مخصوص نظافت شود.

·    تخت بیمار بایستی به طور مرتب و بعد از ترخیص بیمار کاملا ضد عفونی شود.

·    داخل کابینها بایستی بطور مرتب نظافت و از پهن کردن روزنامه داخل آنها خودداري شود.

n پاشیده شدن خون و مواد آلوده بدن در محیط :

به دنبال ریخته شدن موادي مانند ادرار یا غذا، پاك کردن آن محل با آب و یک ماده دترجنت معمولا کافی است ولی اگر ترشحات، حاوي ارگانیسم هاي بالقوه خطرناك باشند باید از یک ماده گندزدا استفاده کرد. براي پاك کردن ترشحاتی که از آلودگی آنها مطمئن هستیم باید همیشه دستکش یک بار مصرف پوشید و اگر خطر آلودگی لباس نیز وجود دارد بایستی از آپرون پلاستیکی (یک بار مصرف) استفاده گردد. در صورت پاشیده شدن خون و مایعات آلوده به خون در محیط (به دلیل احتمال آلودگی با عوامل بیماري زا منتقله از راه خون مانند HIV و ... ) توصیه می شود که:

1. دستکش و در صورت لزوم سایر محافظ ها پوشیده شود (رعایت احتیاطات استاندارد).

2. خون و مواد آلوده با دستمال یک بار مصرف جمع آوري و پاك شود (دستمال یک بار مصرف به دستمال کاغذي و یا ساخته شده از الیاف پنبه گفته می شود که فقط یک بار مورد استفاده قرار گرفته و سپس همانند دیگر زباله ها از بین می رود )

3. محل مورد نظر با آب و دترجنت (صابون) شسته شود.

4. با محلول هیپو کلریت سدیم (آب ژاول خانگی ، وایتکس) گند زدایی شود. اگر سطح آلوده شده صاف باشد از رقت 1 درصد و در صورت داشتن خلل و فرج از رقت 10 درصد ماده گندزدا استفاده می شود. ذکر این نکته ضروري است که مایع ضد عفونی کننده بایستی بطور صحیح و دقیق رقیق شده و براي هر بار استفاده بصورت تازه تهیه گردد.

توجه : در صورتی که مقدار زیاد خون یا مایعات آلوده به خون در محیط ریخته شده (بیشتر از 30 سی سی ) یا اگر خون و سایر مایعات محتوي شیشه شکسته با اشیاء نوك تیز باشند باید:

1.       پارچه یکبار مصرف روي آن پهن نمود و موضع را پوشاند.

2.       روي آن محلول هیپوکلریت سدیم با رقت 10 درصد ریخت و حداقل 10 دقیقه صبر کرد

3.       با دستمال یک بار مصرف آن را جمع کرد با آب و دترجنت محل را پاك و تمیز نمود.

4.        با محلول هیپو کلریت سدیم (آب ژاول ) گندزدایی انجام شود. (مانند شرح قبلی)

 

n نظافت دیوارها و سقف :

در صورتیکه این سطوح تمیز ،صاف، خشک و سالم باشند. احتمال خطر عفونت بسیار پایین می باشد. نظافت دیوارها و سقف جهت جلوگیري از آلودگی و کثیفی ظاهري بایستی در فواصل منظم و در حد کافی صورت گیرد تا خاك و لکه بر روي آنها مشاهده نشود. این فاصله بطور معمول نبایست از 12 تا 24 ماه جهت بخش هاي معمولی و از 6 ماه براي اتاقهاي عمل تجاوز نماید. لازم به ذکر است فاصله زمانی مطلوب بایستی توسط مسئول بخش برنامه ریزي گردد. گندزدایی این قسمتها مورد نیاز نمی باشد مگر در صورت مشاهده آلودگی شناخته شده خون ،ادرار یا مایع آلوده کننده که باید پاك شود در زمان پاك کردن دیوارها سطوح آنها باید حتی المقدور خشک نگه داشته شود.

 

سایر سطوح  :

روي کمد ها باید روزانه با یک محلول دترجنت تازه تهیه شده و دستمال یک بار مصرف پاك شود. در صورت لزوم بایستی سایر اثاثیه نیز به همین روش پاك شوند قفسه ها و طاقچه ها باید به طور مرتب با دستمال مرطوب گردگیري و اگر گرد و خاك روي آن تجمع می یابد لازم است مدت زمان نظافت نزدیکتر شود.

توجه : نیازي به گندزدایی این سطوح نمی باشد مگر با مایعات عفونی بدن و سایر مواد بالقوه عفونی آلوده شده باشند.

 

توالتها :

 توالت ها حداقل روزانه یکبار بایستی نظافت شوند، همچنین اگر به وضوح و به صورت قابل رویت آلوده شوند باید پاك گردند. جهت نظافت روتین استفاده از محلول دترجنت کافی است. در مورد توالت فرنگی مشترك بعد از استفاده بیمارانی که مبتلا به عفونت دستگاه گوارش می باشند ضد عفونی نمودن الزامیست . مایع ضد عفونی کننده مورد استفاده هیپو کلریت سدیم 5% درصد بوده و پس از استفاده از آن محل نشستن ،بایستی با آب شستشو شده و قبل از استفاده خشک گردد. لازم به ذکر است ریختن ماده گندزدا به داخل سوراخ توالت یا فاضلاب خطر عفونت را کم نمی کند.(در زمان اپیدمی بیماریهاي روده اي پس از استفاده بیمار مبتلا از توالت بهتر است از یک ماده گندزدا مانند کرئولین یا آب آهک جهت گندزدایی فاضلاب استفاده گردد)

برس مخصوص پاك کردن توالت باید به اندازه کافی آبکشی شده و بعد خوب تکان داده شود تا آب آن تخلیه گردد و بعد به صورت خشک نگهداري شود. از اسفنج نباید براي پاك کردن سطوح استفاده کرد. دستگیره ها و کلید هاي برق باید حداقل روزي یکبار پاك شوند .

 

n دستورالعمل شستشوي سینک ها و محل شستن دست ها :

حمام ها و محل شستشوي دست ها باید حداقل بصورت روزانه توسط پرسنل خدمات تمیز گردد. استفاده از مواد دترجنت براي نظافت روتین کافیست.در مواردي که بیمار عفونی استحمام کرده یا بیمار مبتلا به ارگانیسمهاي مقاوم و یا ارگانیسم هاي مشکل زا باشد، بایستی از ماده ضدعفونی کننده استفاده شود. ضدعفونی نمودن، قبل از استحمام بیماران با زخم باز نیز لازم می باشد. ماده ضدعفونی مناسب همان هیپوکلریت سدیم 5/0 %  می باشد.در مواردي که احتمال آسیب رساندن به سطوح در اثر استفاده ار هیپوکلریت سدیم وجود دارد، میتوان با مشورت کمیته کنترل عفونت مایع ضدعفونی کننده جایگزین انتخاب نمود. در مواردي که محل شستن بصورت آشکار آلوده بوده و یا بعد از استفاده بیمارانی که مبتلا به عفونت دستگاه گوارش می باشند، ضدعفونی نمودن الزامیست. مایع ضدعفونی کننده مورد استفاده هیپوکلریت سدیم 5/0% می باشد .

           

 

 

 

 

 

n دستورالعمل استفاده از صابون مایع :

در صورتیکه هنگام استفاده از صابون مایع اطراف ظرف دستشویی آلوده به قطرات صابون گردید ، بایستی روزانه تمیز و صابون هاي اضافی پاك گردد. پس از اتمام صابون موجود در ظرف صابون مایع ،از پر کردن مجدد آن خودداري کرده و حتماً پس از شستشو و خشک کردن ظرف ،اقدام به پر کردن آن نمایید. باقی ماندن آلودگیها در اطراف ظرف مذبور و یا پر کردن مجدد آن ،بدون شستشو و خشک نمودن، باعث رشد باکتریهاي بیمارستانی در صابون مایع می شود.

 

n دستور العمل استفاده از تی ها :

نخ تی باید بصورت خشک و در محل مناسب نگهداري شود . تی ها باید همیشه آویزان باشند و در صورت امکان در هواي آزاد نگهداري شوند.خشک نمودن وسایل تمیز کننده زمین لازم بوده زیرا براحتی با باسیل هاي گرم منفی آلوده می شوند و آلودگی بصورت موقت به سطح زمین منتقل می شود. نخ تی هر 15 روز یکبار باید تعویض شوند.

 

n نظافت یخچال :

 یخچالها باید بصورت هفتگی تمیز شوند و باید دقت شوند از گذاشتن پلاستیک سیاه داخل یخچال خودداري شود. پارچه مورد استفاده جهت نظافت یخچال باید از وسایل نظافت سایر قسمت ها مجزا باشد.

 

 

n نظافت قاب عکس ها و تلویزیون :

با دستمال مرطوب به صورت هفتگی گردگیري شود.

 

n دستورالعمل شستشوي سطل هاي زباله :

در پایان هر شیفت کاري که زباله ها تخلیه می شود بایستی سطلهاي زباله با آب داغ و دتر جنت (مواد پاك کننده ) شستشو شود و به صورت وارونه نگهداري شود و سپس کیسه زباله جدید با رنگ مناسب کشیده شود.

 

n دستور العمل شستشو و نظافت انبار بخش :

انبارها باید هر هفته با دستمال مرطوب گردگیري شود اجسام سنگین بروي طبقات پایین قرار داده شود و از چیدن وسایل تا نزدیک لامپ موجود در انبار ممانعت به عمل آید و همچنین از گذاشتن کارتن در انبار جدا خودداري شود.

 

نکات بهداشتی که پرسنل خدمات باید به آن توجه نمایند :

1. لباس هاي کار بایستی در بیمارستان شسته و نگهداري شده و از بردن آنها به منزل اکیداً خوداري گردد.

2. براي تمیز کردن استیشن ، اتاق بیماران ،یخچال پرسنل ، و کلیه نقاط کثیف و تمیز از دستمالهاي جداگانه استفاده شود . دستمالها باید پس از هر بار استفاده ،شستشو و کاملا خشک شوند.

3. از دست زدن به نقاط تمیز مثل تلفن ،استیشن،داخل یخچالها و..... با دستکش یا دست آلوده اکیدا خودداري گردد، چون باعث ایجاد بیماري در تمامی پرسنل می‌شود.

4. براي جمع آوري زباله و شستشوي توالتها بایستی از دستکش مخصوص استفاده شود.

5. در هنگام کار از لباس کار مناسب و دستکش و در هنگام شستشوي سرویسهاي بهداشتی حتماٌ از چکمه استفاده گردد.

6. کلیه وسایل شخصی بایستی در کمد لباس مخصوص قرار داده شده و از قرار دادن این وسایل در سایر قسمتهاي بخش خودداري گردد.

7. تلفن هاي همراه می تواند عامل انتقال عوامل بیماري زا و آلودگی باشند که راه مقابله با آن رعایت موارد کنترل عفونت و شستن دستها است.

توجه: مسئولیت نظارت بر حسن انجام موارد فوق بر عهده سرپرستار (مسئول شیفت) می باشد.

 

سطوح خدماتی به دو دسته تقسیم می شوند :

1. سطوحی که کمترین تماس دست با آنها وجود دارد(مثل کف و سقف):هنگام وجود آلودگی یا لکه ترشحات و نیز هنگامی که بیمار از مرکز مرخص می شود ، به انجام نظافت به طور منظم نیاز دارد (کف حداقل در هر شیفت کاري یک بار نظافت شود)

2. سطوحی که دست به طور مکرر با آنها در تماس است (مانند دستگیره درب ها، نرده هاي تخت ها، کلید هاي برق ،دیوارهاي اطراف دستشویی در اتاق بیمار و حاشیه پاراوان ها)

روش کار: تناوب دفعات نظافت و محصولات مورد استفاده به وسیله سیاست هر مرکز بهداشتی درمانی تعیین می شود.

 

n نکاتی در خصوص نظافت سطوح خدماتی :

·    مناطق خشک ،موقعیت مناسبی براي دوام و ماندگاري کوکسی هاي گرم مثبت و ذرات گرد و غبار موجود بر روي سطوح فراهم میکند(گونه هاي استافیلو کوك کواگولاز منفی)

·    مناطق مرطوب ،محیط مناسبی براي رشد و دوام باسیل هاي گرم منفی به شمار می آیند.

·    اکثر سطوح خدماتی را با توجه به ماهیت سطح و نوع و درجه آلودگی آن می توان به وسیله آب و دترجنت و یا با یک ماده گندزدا تمیز کرد.

·    جداول زمان بندي و روش هاي انجام نظافت و ضد عفونی بر اساس بخش هاي مراکز درمانی ،باید تنظیم گردد.

·    عمل حذف واقعی آلودگی از طریق پاك کردن با دستمال یا برس زدن به همراه مواد شوینده و گندزدا انجام می شود.

·    تمیز کردن آلودگی قابل رویت بر روي دیوارها ،در چهار چوب آن ، پرده ها و پنجره ها تاکید میگردد.

·    تحقیقات نشان میدهند که ضد عفونی کردن کف اتاق ها مزیتی به نظافت به وسیله آب و پاك کننده ها به طور منظم نداشته و تاثیر خاصی بر روي عفونت هاي بیمارستانی ندارد.

·    سطل هاي حاوي مواد اغلب در حین نظافت آلوده می شوند و استفاده از این محلول ها باعث می شود انتقال میکروارگانیسم ها به محیط افزایش یابد بنابراین محلول هاي نظافتی باید مرتباً تعویض شوند.

·    پارچه و سایر ابزار زمین شوي به ویژه آنهایی که در محلول پاك کننده آلوده به صورت غوطه ور رها شده باشند از دیگر منابع آلوده کننده می باشند.

·    جهت جلوگیري از آلودگی هاي باکتریال محلولهاي پاك کننده و ضد عفونی کننده سطوح که نیاز به رقیق ساز ي دارند باید تازه و به صورت روزانه تهیه گردد و از نگهداري آنها براي روز بعد خودداري گردد.

 

نکات بهداشتی در مورد جمع آوري و تفکیک البسه در بخشها:

1. اگر ملحفه ها به خون و سایر مایعات بدن آلوده باشد بایستی از وسایل حفاظتی مثل دستکش و ماسک استفاده شود.

2.. پرسنل مسئول جمع آوري البسه بایستی بر علیه بیماري هپاتیت B واکسینه شده باشند

3. در هنگام جمع آوري البسه باید آرامش کامل داشت و از شتابزدگی اجتناب نمود.

4. ملحفه هاي آلوده شده با خون و یا سایر مایعات بدن بایستی در کیسه هاي پلاستیکی زرد رنگ قرار داده شود.

5. در هنگام جمع آوري ملحفه هاي آلوده با خون و سایر مایعات بدن بایستی ملحفه بصورتی پیچیده شود که قسمت آلوده در وسط ملحفه محفوظ نگه داشته شود.

6. در حین جمع آوري البسه و قرار دادن آنها در داخل کیسه باید از عدم باقی ماندن وسایل نوك تیز و سوزن در داخل ملحفه ها اطمینان حاصل نمود

7. البسه بعد از جمع آوري باید روزانه به لندری منتقل گردد و در هنگام انتقال البسه،پرسنل از ماسک و دستکش استفاده کنند.

8. انتقال البسه تمیز با ترالی مخصوص حمل البسه تمیز انجام گیرد.

9. کیسه هاي پارچه اي (بین ها) هفته اي 1 بار و در صورت لزوم جهت شستشو به لندري منتقل گردد.

 

n دستورالعمل شستشوي تخت و لاکر :

تختها و لاکر هاي بیماران را باید بعد از ترخیص هر بیمار با ماده دترجنت شسته و سپس خشک کنید. در مورد بیماران عفونی از یک گندزدا استفاده و سپس با یک دترجنت شسته و آب کشی و خشک کنید.در هنگام داشتن بیمار در تخت می توان با یک دستمال مرطوب به مواد ضد عفونی کننده تخت و لاکر را ضد عفونی کنید.

دستورالعمل تفکیک ، جمع آوري ، انتقال و دفع زباله :

تعریف زباله بیمارستانی : به کلیه مواد زائد جامد و نیمه جامد تولیدي از تمام بخشها و واحدهاي درمانی وغیر درمانی یک بیمارستان زباله بیمارستانی اطلاق می شود این زباله ها به سه دسته تقسیم می شود :

1. زباله هاي معمولی یا شبه خانگی : به زباله هایی اطلاق می گردد که از لحاظ حمل و نقل مشکل خاصی ندارند .مانند زباله هاي قمست اداري ، آشپزخانه ، آبدارخانه ، پسماند هاي تولیدي توسط عیادت کنندگان و پرسنل خدماتی ( زباله ناشی از نظافت )

2. زباله هاي عفونی و خطرناك : به زباله هایی اطلاق می گردد که می تواند حداقل یک بیماري عفونی را منتقل کند ، مانند زباله هاي تزریقات ، آزمایشگاه ، ICU، اطاق عمل ، بخش هاي زایمان ، اورژانس، اطاق پانسمان ، دیالیز ، بانک خون، داروهاي تاریخ گذشته و ته مانده هاي داروهـا و مواد شیمیایی و بطورکلی تمام پارچه ها والبسه آلوده به خون ، گاز و پنبه مصرف شده براي پانسمان، نمونه هاي آزمایشگاهی ومحیطهاي کشت مربوطه ، اقلام پلاستیکی مانند سوند ، کیسه ادرار ، سرنگ درن و ...

3. زباله هاي نوك تیز وبرنده مانند سرسوزن، تیغ جراحی ، و ...

به‌منظورارتقاء بهداشت وکاهش عفونتهاي بیمارستانی موارد ذیل بایستی رعایت شود:

الف) کلیه زباله هاي معمولی یا شبه خانگی بایستی در کیسه زباله مقاوم آبی رنگ جمع آوري ، سپس به محل نگهداري موقت زباله هاي غیر عفونی منتقل و روزانه توسط شهرداري به محل دفن زباله منتقل شود.

 

 

 

 

ب) کلیه زباله هاي عفونی و خطرناك بایستی در کیسه مقاوم زرد رنگ جمع آوري ، و سپس به محل نگهداري موقت زباله هاي عفونی منتقل و توسط دستگاه اتوکلاو بی خطر شده و روزانه توسط شهرداري به محل دفن زباله منتقل شود.

 

 

 

 

 

 

ج) کلیه وسایل برنده و نوك تیز بایستی در safety Box جمع آوري و بعد از پر شدن 4/3 آن درب بسته و به جایگاه زباله منتقل شود.

توجه: در هنگام جمع آوري و حمل و نقل زباله ها رعایت نکات زیر الزامی است

1.       در صورت عدم وجود کیسه زباله مقاوم از دوکیسه همرنگ داخل یکدیگر استفاده شود.

2.       درب کیسه ها بعد از پر شدن بسته شود.

3.       از فشردن کیسه هاي زباله جهت کاهش حجم اکیدا خودداري شود.

4.       پس از جمع آوري زباله ها به وسیله ترالی به جایگاه موقت حمل و درب ترالی حتماً بسته باشد.

5.       از ریختن زباله با شیرابه آن در هنگام حمل زباله خودداري شود.

 

 

فصل دوم

 سلامت شغلی

 

 

 

 

 

 

 

 

n آسیب هاي تجمعی ( CTD ) چیست ؟

آسیب هاي تجمعی صدمات ماهیچه اي عضلانی و سیستم عصبی است که ممکن است علت آن کار هاي تکراري یا اعمال نیروي قوي ، لرزش ( ارتعاش ) و فشار مکانیکی یا داشتن حالت یا موقعیت بدن باشد. CTD ها را همچنین آسیب حاصل از حرکات تکراري (RMDS ) می نامند.که شامل صدمات زیر می شوند که ممکن است در کار هاي اداري نیز دیده شود براساس آمارهاي کشور آمریکا سالانه بیش از 200 هزارمورد آسیب و بیماري اسکلتی عضلانی مرتبط با کار در پرستاران ثبت می شود .

 

n آسیبهاي اسکلتی عضلانی رایج :

برآورد میشود که پرستارانی که از بیماران مراقبت میکنند 2 برابر بیشتر از  سایر پرستاران در معرض آسیبهاي اسکلتی عضلانی باشند .پرستاران و کمک پرستارانی که وظیفه حمل و جابجائی بیماران را برعهده دارند ممکن است دچار عوارض زیر شوند :

Ø                  کشیدگی عضلانی

Ø                  کشیدگی تاندونها

Ø                  التهاب تاندونها و مفاصل

Ø                  دردهاي عصبی

Ø                  فتق دیسک کمري

 

 

n مخاطرات شغلی رایج :

فاکتورها

نتیجه یااثراحتمالی

مثال

راه حل یا مثال عملی مناسب

اعمال نیرو به مقدار زیاد

بار اضافی حاد بر روي نسوج

بلند کردن ، حمل کردن ، کشیدن ، فشار دادن اشیاء

سنگین

اجتناب از حمل دستی بارهاي سنگین

حمل بارهاي سنگین براي مدت زمان طولانی

بیماریهاي فرسایشی خصوصا در مورد مهره لومبار

حمل دستی مواد

کاهش حجم اشیاء یا تعداد دفعات حمل درروز

جابجائی مکرر اشیاء

خستگی و کار اضافی ساختار

عضلانی

تایپ کردن طولانی مدت ، کار

کردن بیش از حد

کاهش فرکانس تکرار

کار کردن در پوسچر نامناسب

تحمیل بار اضافی به اجزاء

اسکلتی و عضلانی

کارکردن با خمش و پیچش شدید تنه، یا دستها و بازوها در بالاي شانه

کارکردن با تنه اي صاف و بازوهائی نزدیک به بدن

بارعضلانی استاتیک

فعالیت عضلانی طولانی مدت

و احتمال بار اضافی

کار کردن در بالاي سر ، کار

کردن در فضائی محدود

جابجائی مکرر میان فعالیت و استراحت عضلانی

عدم فعالیت عضلانی

کاهش ظرفیت مفید عضلات ،

تاندونها و استخوانها

نشستن طولانی مدت با

نیازهاي عضلانی کم

ایستادن مکرر ، کشش عضلات ، ژیمناستیک درمانی ، فعالیتهاي ورزشی

کاردستی مکرر یکنواخت

ناراحتی عمومی در انتهاي

اندام فوقانی (RSI)

فعالیت تکراري یکنواخت

عضلات بدون استراحت

قطع مکرر فعالیت و ایجاد وقفه هاي متناوب در حین انجام امور

کاربرد ارتعاش

عدم فعالیت عادي اعصاب ،

کاهش جریان خون ، اختلالات

فرسایشی

استفاده از ابزار دستی مرتعش

، نشستن در وسیله نقلیه

مرتعش

استفاده از ابزار و صندلیهاي کاهش دهنده ارتعاش

فاکتورهاي محیطی فیزیکی

عکس العمل در برابر بار مکانیکی و تشدید ریسک ها

استفاده از ابزار دستی در دماهاي پائین

استفاده از دستکش ها و لوازم گرم کننده در دماهاي پائین

فاکتورهاي روانی

افزایش تنش هاي فیزیکی ،

ازدیاد غیبت از کار

فشار زمانی بالا ، کاهش آزادي

عمل در تصمیم گیري شغلی ،

کاهش حمایت اجتماعی

گردش شغلی ، غنی سازي شغل ، کاهش فاکتورهاي اجتماعی منفی

بیشترین مخاطرات متوجه پرستارانی است که از بیماران ناتوان یا مسن مراقبت میکنند ( مثلا در بخش اي سی یو) ازآنجا که این گروه از پرستاران در فعالیتهاي روزانه به بیمار کمک میکنند در معرض ریسک ناشی از حمل و جابجائی دستی بیمار هستند.

این فعالیتها در صورت عدم کنترل منجر به آسیبهاي اسکلتی عضلانی میشود. این افراد حتی ممکن است دچار حوادثی مثل افتادن و لیز خوردن شوند که خود منجر به بروز آسیبهاي اسکلتی عضلانی گردد. همچنین پوسچرهاي نادرستی که خواسته یا ناخواسته متحمل میگردند حتی در برخی گزارش ها و مطالعات استرس هاي روحی و نوبت کار ي نیز میتواند دردهاي اسکلتی عضلانی را افزایش دهد

 

n اجراي راهکارهاي کنترل و پیشگیري از مخاطرات :

الف- کنترل اداري و مدیریتی شامل :

Ø      بکارگیري افراد متناسب با نوع شغل

Ø      ارزیابی نیازهاي بیماران

Ø      تعیین یک روش اجرائی و خط مشی

ب- کنترل هاي فنی مهندسی شامل:

Ø      ایزوله کردن خطر

Ø      حذف خطر

Ø      بکارگیري لوازم و تجهیزات کمکی براي حمل بیماران

 

 

بطور کلی در اغلب بیمارستانها با توجه به نوع وظایف افراد مخاطرات ارگونومیکی رایج به ترتیب فراوانی عبارتند از:

الف) دربخشهاي درمانی بیمارستان :

v      حمل و جابجائی بیماران

v      افتادن و لیز خوردن

v      پوسچرهاي نادرست

ب) در سایر بخشهاي بیمارستان :

v      حمل و جابجائی اشیا و کار با انواع لوازم کار- چرخ دستی ها سینک ها سطل ها و سبد ها ابزار دستی

v      در هنگام نظافت فضاهاي عمومی

 

در بخشهاي درمانی :

1.                   حمل و جابجائی بیماران : تعریف حمل دستی بیمار: در این بخش هرگونه جابجائی بیمار یا تغییر وضعیت وي (از خوابیده به نشسته و ....) و یا بلند کردن بیمار افتاده از روي زمین در زمره حمل دستی بیمار دسته بندي می شود.

چند نکته مهم در حمل و جابجائی بیمار:

1.  زمانی که بیماران در حالت نا متوازن قرار دارند هرگز آنها را جابجا نکنید.

2.  بیمار را در نزدیکی بدن حمل کنید.

3.  بیمار را به تنهائی جابجا نکنید بویژه بیماري که روي زمین افتاده. براي بلند کردن بیماران از روي زمین حتما از چند نفر کمک بگیرید یا از وسایل مکانیکی استفاده نمائید.

4.   تعداد دفعات حمل را در روز به ازاي هر نفر به حداقل ممکن کاهش دهید (قابل توجه سرپرستان و مدیران )

5.  ازحمل بار سنگین بویژه در هنگام چرخش کمر پرهیز کنید.

6.  قبل از استفاده از هرنوع وسیله مکانیکی آموزش لازم را ببینید.

 

n پوسچرهاي نادرست:

به وضعیت و حالت بدن در حین کار کردن پوسچر گفته میشود . حرکاتی مثل چرخیدن-خم شدن به جلو و عقب با زوایاي باز در حین کار کردن و حمل بار پوسچر هاي نادرستی است زیرا به مفاصل بدن بخصوص کمر فشار بیش ازحد وارد کرده و موجب بروز کمر درد و حتی فتق دیسک بین مهره اي میشود. پوسچر هاي نادرست باعث میشود تا عضلات بیشتري تحت فشار و انقباض باشند. و به مدت طولانی موجب خستگی و فرسودگی عضلات و تاندونها میشوند

 

انواع پوسچرهاي نادرست رایج در بیمارستان :

1) چرخیدن در حین بلند کردن بار

2) خم شدن روي بار

3) خم شدن بیش از حد به جلو یا عقب

4) خم شدن به اطراف

5) خم کردن و فشار آوردن به کمر- هنگام بلند کردن پایین آوردن یا حمل کردن بار

6) بالا نگهداشتن بازوها به مدت چند دقیقه

7) پوسچرهاي نادرستی که در طول یک شیفت یک ساعت یا بیشتر بطول می انجامند

8) چرخیدن یا خم شدن به جلو براي نگهداري تعادل بیمار از پشت و کمک به راه رفتن او

 

n ارگونومی در محیطهای کاری

نکته بسیار مهم: وضعیت بدنی نامطلوب یا انجام حرکات نادرست ، ایجاد فشار مکانیکی بر ماهیچه ها، تاندون ها، مفاصل

 احساس ناراحتی در گردن، کمر، شانه، مچ دست و پا و...

 افزایش مصرف انرژِی توسط قلب، ریه ها و ماهیچه ها   

 

عوامل موثر در ارگونومی:

وضعیت و حرکات بدن ( نشستن، ایستادن، بلند کردن بار، کشیدن و هل دادن )

—عوامل محیطی ( سر و صدا، ارتعاش، روشنائی، شرائط آب و هوا، مواد شیمیائی)

—اطلاعات  و عملیات( اطلاعاتی که از راه بینائی یا سائر حواس کسب میشوند )

کنترل ها ( ارتباط بین نمایشگر و کنترل ها )   

وظائف و مشاغل ( نوع کار مناسب، شغل مطلوب )

اصول حذف تمامی مخاطرات ارگونومیکی عبارت است از :

ایجاد تغییراتی در روش انجام فعالیتها و اعمال طراحی هاي جدید مهندسی در لوازم و تجهیزات یا حتی ساختمان که به بهینه سازي در جهت کاهش مخاطرات ارگونومیکی کمک فراوانی می نماید .

روشهای حذف مخاطرات ارگونومیکی در هنگام جابجائی اشیاء :

1.اشیائی را که حمل میکنید حتما باید مجهز به دستگیره باشند

2. برای حمل اشیای سنگین و حجیم که بلند کردن  آنها مانع از دید کافی شما می شود حتما کمک بخواهید .

3. هرگز در یک زمان چند چیز را باهم جابجا نکنید .مثلا حرکت دادن صندلی چرخدار بیمار به همراه پایه سرم متصل به وی

4. توقع انجام کارهایی بیش از حد توانائی تان نداشته باشید.

5. برای خم نشدن و فشار نیاوردن به کمر و برای دسترسی آسان به سینک ها ی عمیق کف سینک را با قرار دادن یک شیئ پلاستیکی مناسب بالا بیاورید .

6. بجای شستن ظرف یا لباس داخل سینک عمیق آنرا درون یک  تشت جداگانه بشوئید.

7. استفاده از سطل های زباله و سبدهای البسه بزرگ  مجهز به درب تخلیه کناری بطوری که برای خالی کردن آنها نیاز به بلند کردن نباشد

8. نصب دسته برروی سطل ها و سبدها  برای حمل راحت تر

9. عدم استفاده از کیسه زباله بدون قرار دادن درون سطل . برای جلوگیری از مخاطراتی مثل پاره شدن کیسه زباله و تماس با زباله های عفونی و برای حمل راحتتر حتما کیسه ها را داخل سطل قرار دهید

نحوه صحيح خم شدن، بلند كردن و حمل اشياء :

همواره از ناحيه زانوها در حالي كه كمر خـود را صــاف نگاه داشته ايد خم شويد. هيچ گـاه از نـاحـيـه كـمر خـــم ,نشويد.  اجسام سنگـين تر از 10 كيلو را بلند نكنيد. هـيـچ گاه جسم سنگيني را بالاتر از سطح كمر نياوريد. پـاهـا را انـدكي از يكديگر فاصله داده تا روبروي جـسـم قـرار گـيــريد.  

                                                                         

عضلات شكم را سفت و منقبض كـنـيـد و  بـا استفاده از عضلات پا جسم را از زمين بلند كنيد. سپـس زانوها را به آرامي صاف كنيد.

هنگام حمل بسته آن را تا حد ممكن نزديك بـدن نگاه داشته و بازوها را خم نگاه داريد. عـضلات شـكم را سفت و به آهستگي گام برداريد. هنـگام روي زميـن قرار دادن اجسام نيز همان مراحل بلند كردن را  به طـور مـعـكـوس انجام دهيد.

هنگام حمل كيف و چمدان آنها را بطور متناوب با دسـت ديگر حمل كنيد تا توازن بين دو سمت بدنتان حفظ گردد.

هميشه بين هل دادن اجسام سنگين و يا كشيدن آنها، گـزيـنـه هـل دادن را انتخاب كنيد.

 

n پیشگیری از عوارض ارگونومیکی محیط کار:

وضـعـيت صحيح قرارگيري اندامها كمك مـي كند تا بـا انـرژي بيـشتـر و اسـتـرس و خـستگي كمتر كارها به انجام رسد.

 

نحوه صحيح راه رفتن :

·    سر را بالا نگاه داشته و با چشمهايتان مستقيم به جلو نگاه كنيد.

·    شانه هاي خود را در يك راستا با مابقي بدنتان حفظ كنيد.

·    حركت طبيعي بازوها هنگام راه رفتن را مختل نكنيد.

·    پاها را در يك راستا و موازي هم قرار داده و به اطراف منحرف نكنيد.

 

نحوه صحيح ايستادن :

Ø سر را بالا نگاه داريد: قـائــم و راست. سـر را بـه جلو وچانه را بداخل بدهيد.

Ø چانه را به عقب و به پهلو كج نكنيد

Ø .قفسه سينه را جلو نگاه داشته و استخوان كتـف را عقب نگاه داريد

Ø زانـوها راصـاف نـگاه داشته و فرق سرتان را به سـمت سـقف بكشيد.

Ø شكم را بداخل دهيد. باسن را بـه عقب و يا  جلو كج نكنيد.

Ø سعي كنيد به مدت طولاني در يك وضعيت نياستــيـد. امـا هــرگاه مجبور به اين كار شديد، سعي كنـيد يـك پـاي خـودرا با قـرار دادن روي يـك جعـبه و يا چهار پايه بالا نگاه دارید و پس از مدتي پـاي بـالا آمـده را بـا پـاي ديگـر عوض كنيد

Ø هنگام ايـستادن وزن خـود را روي هـر دو پا توزيع كرده و بيشترين وزن خود را به روي پنجه پا اعمال كنيد و نه پاشنه پا. بـهتـر اسـت پـاها  به اندازه عرض شانه از هم باز باشد.

Ø كفش پاشنه كوتاه و راحت به پا كنيد.

Description: Untitled-1

Description: C:\Users\Jopiter\Desktop\کارگاه بیمارستانها 29-2-90\تصاویر ارگونومی\ایستادن.bmp

 

 

 

 

 

 

 

هنگام نشستن پشت ميز كامپيوتر به نكات زير نيز توجه كنيد:

Description: C:\Documents and Settings\sadeghi\Desktop\sandali.jpg

 

Ø مچ دستها بايد مستقيم باشد و به سمت بالا و پايين و يا طرفين خم نشده باشد.

Ø ران موازي با سطح كف اتاق باشد.

Ø آرنج بايد اندكي از 90 درجه گشوده تر باشد.

Ø زانـوها 2 الي 3 سانتيمتر بـايد از لـبـه صنـدلي جلوتر باشئد

Ø مانیتور کامپیوتر باید در ارتفاعی قرار گیرد که لبه بالایی مانیتور هم سطح چشم یا کمی پایین تر از سطح چشم ها باشد. توصیه میشود ارتفاع مانیتور طوری تنظیم شود که زاویه دید، یعنی زاویه میان خط افقی که از چشم می گذرد و کانون صفحه نمایش، برابر با 15 تا 35 درجه باشد. برای اجتناب از حرکات تکراری بیش از حد و سردردرد مانیتور را در ارتفاع پایین تری قرار دهید.

Ø مانيتور بايد 45 الي 55 سانتي متر از پيشاني فاصـله داشته باشد.

Ø صفحه كليد بهتراست 2 سانتي متر بالاتـر از ساعد قرار گرفته و كمي نيزخم گردد.

 

هنگامي كه وضعـيت بدن شما در حالت مناسب مي باشد :

Ø      هنگام نشستن، ايستادن و خوابيدن كمترين فشار و استرس روي عضلات پشتيبان و رباطهاي بدن شما اعمال ميگردد.

Ø      وضعيت ستون فقرات شما در حالت استراحت و خنثي ميباشد.

Ø      عملكرد طبيعي دستگاه عصبي شما بهتر صورت مي پذيرد.

Ø      در دراز مـدت بر روي دستگاه گوارش، تنفس، عضلات، رباطها و استخوانهاي بدن تاثير مي گذارد.

Ø      استخوانها و مـفاصـل در وضـعـيت صـحيـح خـود قـرار دارنـد و كـارايـي عضـلات به حداكثر مي رسد.

Ø      تحليل و سـايش نـابـهنـجار مـفاصل كاهش يـافته و از التهاب مفاصل جلوگيري بعمل مي آيد.

Ø      از ثابت قرار گرفتن ستون فقرات در وضعيت غير طبيعي جلوگيري ميكند.

Ø      از مشكلات كمردرد و دردهاي عضلاني جلوگيري ميكند.

Ø      از خستگي جلوگيري مي كند زيرا استـفـاده بهينه از عضلات بدن انرژي مصرفي بدن را كاهش ميدهد.

Ø      در بهبود ظاهر شما موثر است.

 

کار را در ارتفاع مناسب انجام دهید

 

 اِ عمال نیروهای بیش از اندازه را  کاهش دهید

Description: MMH023

کار را در وضعیت های بدنی مناسب  انجام دهید 

کارهای تکراری بیش از اندازه را کاهش دهید

موانع را رفع نموده و دسترسی آسان ایجاد کنید 

- در کارهای تکراری تدابیری جهت طراحی مجدد شغل اتخاذ گردد بطوریکه مسافت حرکت تکراری دست و سرعت انجام این حرکات تا حد امکان کاهش یابد.

 - در طول یک شیفت کاری برای ایجاد وقفه در انجام وظایف تکراری با محدود نمودن ساعات انجام حرکات تکراری، چرخش شاغل بین وظایف شغلی مختلف و انجام حرکات کششی مکرر وضعیت شاغل را تغییر دهید. بعنوان مثال افرادیکه بیشتر روز کاری در حال نشسته مشغول انجام کارهای تلفنی، تایپ، یا کارهای کاغذی هستند بایستی گاهگاهی وضعیت دستشان را تغییر دهند. بعنوان مثال مشتشان را باز و بسته کنند یا وضعیت نشستنشان را عوض کنند .

- خستگی در بدن را به حداقل برسانید

- وضعیت کاری که در طول روز در آن حالت قرار دارید را تغییر دهید. همچنین انجام حرکات کششی، نوشیدن آب، خوردن غذاهای سالم به همراه خواب خوب شب ( 7 الی 8 ساعت در شب ) توصیه میشود.

- فشار تماسی مستقیم بین بدن و تجهیزات کاری رابه حداقل برسانید

- مراقب باشید از تکیه دادن مچ/ ساعد بر روی لبه میز اجتناب کنید. این امر    می تواند خطر ، التهاب تاندون و سندرم تونل کارپال را افزایش دهد. مطمئن شوید فضای لازم برای ران ها در زیر میز یا صفحه کلید به اندازه کافی وجود دارد.

- هنگام کار در وضعیت زانو زدن، جهت اجتناب از فشار تماسی مستقیم زانو از یک بالشتک یا تشک مناسب استفاده کنید.

 

n مخاطرات رایج در روش حمل دستی بیمار:

1.     حمل تکراری( چندین بار در یک شیفت انجام شود )

2.     حمل در وضعیت نامناسب ( مثلا بمنظور دسترسی به بیمار برای کمک به بلند کردن وی از عرض تخت استفاده شود )

3.     اعمال نیرو و فشار بیش از حدو غیر ضروری ( مثلا هل دادن صندلی چرخدار در حین بالا و پائین رفتن ازramp   و...)

4.     بلند کردن بارهای سنگین (مثل بیمار بی تحرک ) به تنهایی و مجموعه ای از اعمال فوق

5.     حمل بیمار در وضعیت کشیدگی بیش از حد عضلات

6.     سرپا نگهداشتن بیماری که در حال افتادن است

7.     بلند کردن بیمار افتاده از روی زمین یا تخت

8.     بیش از 20 بار حمل در هر شیفت

 

 

 

n پیشنهاداتی برای کاهش مشکلات نوبتکاری :

1. به ورزش و تمرینات بدنی روزانه توجه بیشتری داشته باشید. حداقل پیاده روی، چرخیدن در اطراف، فعالیت با دوستان را از دست ندهید.

2. رژیم غذایی تایید شده ای را تنظیم  و حتما آن را رعایت و سعی کنید همیشه از سبزیجات و میوه های تازه استفاده کنید.

3. از کشیدن سیگار خودداری کنید زیرا نه تنها مشکلی از شما حل نمی کند بلکه مضرات آن برکسی پوشیده نیست.

4. در محل کار برای خود تنوع ایجاد کنید، مثلاً گاهی قدم بزنید، گاهی به دستشویی رفته و آبی به صورت بزنید و نفسی تازه کنید یا به نوار یا رادیو گوش دهید.

5. از افراد مایوس، ناامید، منفی گرا و کسانی که انگیزه شما را در کار کردن از بین می برند دوری نمائید یا حداقل با آنها کمتر هم صحبت شوید.

6. از انجام اضافه کاری بیش از حد بپرهیزید و به بدن خود استراحت کافی بدهید.

7. در اوقات فراغت روزنامه یا مجله بخوانید و بیننده برنامه های تلویزیون باشید تا به علت ساعات نامناسبی که در محل کار حضور دارید از اوضاع روز جامعه غافل نباشید.

8. با خانواده خود آخر هفته ها به مسافرت و گردش رفته و کمبود ارتباطات را جبران کنید.

9. تاحد امکان از اضافه کاری بلافاصله بعد از شیفت شب بپرهیزید.

10. سعی کنید برای رفت و آمد به بیمارستان از سرویس استفاده کرده و نیرو و انرژی خود را با رانندگی به هدر ندهید.

11. در صورت بروز هر گونه مشکل یا بیماری جسمی با پزشک مشورت کنید و همچنین از معاینات سالانه نیز غافل نشوید.

12. توصیه ها و نکات ایمنی و بهداشتی در محیط کار را رعایت کرده و به علائم و پوسترهائی که بر روی دیوار و تابلوها نصب شده، توجه کنید.

 

n اصول کلی تغذیه مناسب در محیط کار :

مصرف قندهاو کربوهیدراتها ی ساده مثل قند و شکر نانهای سفید و برنج سفید در محیط کار اگر چه در کوتاه مدت  به   بالا رفتن  قند خون  کمک   میکند  ولی با تحریک  ترشح انسولین ورود  گلوکز به سلول را تسریع کرده  ودر  نهایت کاهش  قند خون و عوارض ناشی از آن مانند خستگی خواب آلودگی و کاهش بازده کاری را به دنبال دارد.

Description: C:\Users\resaneh2\Desktop\download.jpgنحوه تغذیه در محیط کار می تواند به ایجاد استرس هم کمک کند . رعایت نظم در برنامه غذایی و توزیع مناسب انرژی در وعده های غذایی متنوع گنجاندن گروههای غذایی اصلی و توجه به زمان مصرف غذا در کاهش خستگی و بهبود عملکرد موثر است . با توجه به اینکه تداوم کار نشسته و بدون تحرک میتواند موجب اختلال در کارکرد دستگاه گوارش و ایجاد یبوست شود بهتر است نان و غلات کامل استفاده شود. 

 

 

 

 

n شستن دستها :

موارد شستن دست با آب و صابون :

Ø      کثیفی آشکارا دستها .

Ø      آلودگی مشهوددستها به مواد پروتئینی نظیر خون و یا سایر مایعات بدن بیمار.

Ø      تماس احتمالی یا ثابت شده با ارگانیسم های بالقوه تولید کننده اسپور از جمله در موارد طغیانهای کلستریدیوم دیفیسیل

Ø      بعد از استفاده از توالت.

               

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

موارد Hand rub

Ø      قبل و بعد از تماس مستقیم با بیماران .

Ø      بعد از در آوردن دستکش استریل و یا غیر استریل.

Ø      قبل از دست زدن به یا هر گونه جابجایی وسیله مورد استفاده در ارائه مداخلات درمانی تهاجمی برای بیمار . (صرفنظر از اینکه دستکش پوشیده اید یا خیر .)

Ø      بعد از تماس با غشاء مخاطی ، پوست آسیب دیده و یا پانسمان

Ø      تماس با نواحی تمیز بدن بیمار بعد از تماس با ناحیه و یا موضع آلوده

Ø      بعد از تماس با اشیاء محیطی مجاور و نزدیک بیمار .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

n واكسيناسيون كاركنان بيمارستان :

Description: C:\Users\resaneh2\Desktop\download (2).jpgتوصيه ميشود كاركنان مراكز مراقبتهاي درماني واكسنهاي ذيل را طبق آخرین دستورالعملهای ابلاغی دريافت نمايند:

 

هپاتيت ب

توام بزرگسالان ( كزاز- ديفتري )

سرخك-  سرخجه-  اوريون 

 

آنفلوانزا

سياست واكسيناسيون برعليه آنفلوانزا و گروه هدف هر ساله توسط مركز مديريت بيماريها تعيين و ابلاغ خواهد شد.

 

محدوديت كار كاركنان :

v      ابتلاي پرسنل پزشكي به بيماريهاي واگير يا آلوده شدن آنها به انواع پاتوژنهاي قابل سرايت، ميتواند باعث انتقال بيماري به ساير پرسنل، بيماران و حتي عيادت كنندگان شود. لذا ضرورت دارد مسئولين كنترل عفونت بيمارستان ( تيم كنترل عفونت ) در مورد طول مدت واگيري بيماريها اطلاع داشته باشند.

v      برحسب مدت زمان انتقال ميكروب ممكن است نياز باشد تا پرسنل بطور موقت در سركار خود حاضر نشوند يا از بيماران مراقبت نكنند

v      چنانچه پرسنل با خون و مايعات آلوده به خون مواجهه داشته باشند ( مانند فرورفتن سوزن آلوده به دست پرسنل يا (Needle stick) موارد بايد توسط تيم كنترل عفونت به صورت فوري پيگيري و ثبت گردد.

v      اقدامات لازم در مواجه هاي شغلي كاركنان براي عفونتهاي HIV, HCV, HBS

v      اجتناب از تماس شغلي با خون، اولين راه جلوگيري از انتقال ويروسهاي فوق در پرسنل مي باشد. همچنين واكسيناسيون هپاتيت B جزء مهمي از برنامه پيشگيري از عفونت HB در پرسنل مي باشد.

 

تعريف تماس شغلي:

تماس از هر يك از طرق زير:

1. آسيب per cutaneous ( نيدل استيك، بريدگي با اجسام تيز و برنده )

2. مخاطات ( مانند چشم و دهان )

3. پوست غير سالم

 

خطر انتقال شغلي ويروسهاي هپاتيت B :

 عفونت هپاتيت B يك خطر شغلي كاملاً شناخته شده براي پرسنل مي باشد،

خطر اين انتقال اساساً به وضعيت HBSAg در فرد منبع و همچنين شدت تماس بستگي دارد.

در صورت فرو رفتن سرسوزن آلوده به دست فردي كه علاوه بر HBSAg،- HBEAg وي نيز مثبت است، خطر انتقال هپاتيت B  22-40 %  و در صورتيكه فقط HBSAg مثبت باشد 1-6% خواهد بود. شانس انتقال هپاتيت B از طريق مخاطها بسيار كمتر مي باشد.

 

Description: C:\Users\resaneh2\Desktop\download (1).jpgn منابع آلودگي در محيط بيمارستان :

ü      خون حاوي بالاترين تيتر ويروس هپاتيت B نسبت به ساير مايعات بدن مي باشد و مهمترين وسيله انتقال در مراكز مراقبت از بيماران از جمله بيمارستانها مي باشد. در ساير مايعات بدن شامل، صفرا، CSF، مدفوع، ترشحات نازوفارنكس، بزاق، مايع مني، ادرار و مايع سينوويال نيز وجود دارد.

ü      اما عليرغم وجود HBSAg در بسياري از مايعات بدن بدليل وجود تيتر كم پارتيكل ويروسي عفوني كننده، بيشتر مايعات بدن وسيله مناسبي براي انتقال نيستند.

ü      در محيط بيمارستان، خون و هر مايع آلوده به خون در انتقال ويروس مهم خواهد بود.

ü      خطر انتقال هپاتيت C بدنبال تماس per cutaneous 8/1 % (7-0% )  مي‌باشد و انتقال از طريق تماس مخاطات نادر است

ü      متوسط خطر انتقال ويروس HIV بدنبال تماس پركوتانئوس با خون آلوده به ويروس 3/0% و بعد از تماس با مخاطات تقريباً 09/0% مي باشد.

 

 

فاكتورهايي كه خطر انتقال ويروس HIV را بعد از تماس شغلي تحت تأثير قرار ميدهند شامل:

1. تماس با حجم زياد خون آلوده، از طريق آلودگي قابل رؤيت وسايل مصرفي ؛

2. آسيبهاي عميق ؛

3. فرو رفتن سرسوزني كه قبلاً مستقيماً در شريان يا وريد بيمار آلوده بكار رفته باشد ؛

4. بيماري كه در مراحل انتهاي عفونت باشد ( براساس CD4 پايين و يا تيتر بالاي RNA )

 

n وسایل حفاظت فردي : ( Personal Protective Equipment (PPE

وسایل حفاظت فردي مورد استفاده جهت پیشگیري از عفونت ضمن محافظت کارکنان وپیشگیري از ابتلاي آنان ، مانع انتقال عفونت به سایر بیماران و افراد می گردد .هنگام دست زدن به خون، مایعات، ترشحات، مواد دفعی بدن بیمار، وسایل آلوده و در زمان خونگیري و سایر اقدامات تهاجمی عروقی باید دستکش تمیز پوشید.

وسایل حفاظت فردي : دستکش ، ماسک ، گان ، عینک ، محافظ صورت ، پاپوش (روکفشی )پا، پوشش مو

 

ترتیب پوشیدن وسایل حفاظت فردي :

1. شستن دست 2. پوشیدن گان 3. پوشیدن کلاه یا محافظت موهاي سر 4. ماسک(ماسک صورت و عینک) 5. پوشیدن دستکش

ترتیب در آوردن وسایل حفاظت فردي : ابتدا آلوده ترین آن را درآوردید

1. درآوردن دستکش  2. شستن دست  3. در آوردن گان 4. درآوردن عینک یا محافظ صورت قرار دادن عینک یا محافظ صورت در یک ظرف جدا جهت استفاده مجدد 5. در آوردن کلاه یا پوشش مو در صورت استفاده 6. در آوردن ماسک از پشت سر  7. شستن دست

Description: X:\Pic select\واسعی\download.jpgماسک (محافظ چشم ، محافظ صورت) :

به منظور محافظت مخاط چشم، بینی و دهان حین انجام کار هاي تهاجمی یا فعالیت هاي مراقبت از بیمار که احتمال پاشیده شدن خون، مایعات بدن، ترشحات و مواد دفعی وجود دارد باید از ماسک و محافظ صورت یا چشم استفاده نمود محافظ باید از مواجهه مخاط دهان، بینی و چشم با ترشحات جلوگیري نماید.

گان :

گان حین انجام کارهاي تهاجمی یا فعالیت هاي مراقبت از بیمار که احتمال پاشیده شدن خون، مایعات بدن، ترشحات و مواد دفعی وجود دارد، به منظور محافظت از پوست و جلوگیري از کثیف و آلوده شدن لباس باید گان یا روپوش پلاستیکی پوشید

Description: X:\Pic select\واسعی\800px-Surgical_gloves_29.JPGموارد استفاده از دستکش :

1. هنگام تماس با خون، مایعات ، ترشحات و کلیه مواد دفعی از بدن بیمار.

2. هنگام نقل و انتقال نمونه هاي ادرار و خون بیماران به آزمایشگاه.

3. هنگام نظافت و شستشوي سرویس بهداشتی و حمام بیماران.

4. هنگام جمع آوري و تخلیه زباله هاي بخش.

 

اصول استفاده از دستکش در بیمارستان

ü قبل از تماس با مخاط و پوست آسیب دیده باید دستکش تمیز پوشید.

ü اگر براي یک بیمار کارهاي مختلف و اقدامات تهاجمی صورت می گیرد دستکش ها باید در فواصل انجام این امور تعویض شوند. همچنین بعد از تماس با ماده اي که ممکن است حاوي تعداد زیاد میکروارگانیسم باشد، دستکش ها باید تعویض گردند.

ü بلافاصله پس از استفاده از دستکش، قبل از دست زدن به سطوح و وسایل غیر آلوده و قبل از تماس با بیمار دیگر، باید دستکش ها را از دست ها خارج نمود.

ü همیشه بعد از خارج نمودن دستکش باید دست ها شسته شوند.

توجه:

1. هرگز نباید پوشیدن دستکش جایگزین شستشوي دست ها شود.

2. در صورتی که دستکش بدون دلیل استفاده شود، نیاز به پیگیري و برخورد دارد.

 

 

 

 

 

فصل سوم

ایمنی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

n تعريف ايمنی :

درجه فرار از خطر را ایمنی گویند

اثرات تماس با غلظت های بالا ی گازهای بيهوشی زائد :

   حتی برای زمانی کوتاه اثرات بهداشتی زیر را بهمراه دارد

   سردرد

   تحریک پذیری

   خستگی

   حالت تهوع

   خواب آلودگی

   مشکلاتی در خصو